Langit, Lupa, Impiyerno, Im..Im.. Impiyerno!

 

Isa sa pinakamasasayang alaala ko tuwing hapon ng dekada nobenta ay ang paglalaro with my kanto kids' friends. Kapag alas-tres na at naririnig mo pa yung 3 o'clock prayer habit sa TV, wala pang mga bata niyan sa kalsada. Maaaring yung iba ay pilit pa rin na pinapatulog kahit ang isang mata ay nakabukas at binabantayan ang kamay ng orasan hanggang mag-alas kuwatro. Matik kasi ’yan, pagkatapos mong magmeryenda pagsapit ng 4PM, ay puwede ka nang lumabas at makipaglaro sa ibang bata sa kalye niyo. Napakaraming imbentong laro ng mga batang Pilipino at puwede kayong magbotohan kung ano bang lalaruin niyo hanggang sa dumilim. Isa na riyan ang pag-uusapan ngayon: ang isa sa mga klasik na larong kalsada, "Langit, Lupa, Impiyerno". Paano nga ba laruin ito? Tara at talakayin natin dito sa ating munting tahanan ng nostalgia. 

Hindi ako super galing na maglaro ng Langit, Lupa, Impiyerno kasi hindi naman ako masyadong mabilis, pero mautak naman ako. Lamang dito ang player na maliksi kasi mahirap siyang tayain dahil lahat ng gusto niyang maging "langit" ay nagagawa niyang langit. Lamang din ang may galawang matrix at may balanse kasi kahit saan eh kaya nilang umakyat-puno ng mangga, pader na malumot o barbed wire na mayroon ang ibang tahanan noon. 

Ito ang larong Langit-Lupa. Para rin siyang "mataya-taya", pero hindi mo puwedeng tayain ang tao kapag siya ay nasa langit. Usually, ang "langit" ay kahit anong elevated na bagay sa paligid. Depende sa usapan ng barkada ang minimum height ng langit. Hindi naman para kumuha pa ng tape measure at sukatin kung hanggang saan ang taas ng langit. Sa amin noon ay dapat lampas sa tuhod ang elevated na bagat para ma-consider siyang langit.

"Bantay pares donle taya!" Bantay-pares ang tawag sa taya na ayaw umalis sa tabi ng tatayain niyang nasa langit. Hinihintay niya itong bumaba sa langit at pagkababang-pagkababa, tatayain na niya yung batang inaabangan niya. Kaya kung maghahanap ka ng langit na pupuntahan mo, eh huwag kang sasabit sa mga bakod dahil siguradong ikaw ang babantayan ng madayang taya. Hihintayin niyang mangawit ka sa kakasabit at sa oras na bumitaw ka, boom! Taya ka na at ikaw naman ang nasa impiyerno. 

“Langit lupa impyerno, im-im-impyerno!

Saksak puso, tulo ang dugo!

Patay!  Buhay!  Aalis ka na di-yan!”

The chant bago makapili kung sino ang magiging taya

Kung ikaw ang kumakanta nito at sa tingin mo’y ikaw ang matataya, puwede mong pahabain ang kanta para mailigtas mo pa ang sarili mo.  Dagdagan mo ng “Sinabi ba ng Diyos?  O-o!”  Kapag hindi pa rin gumana, dagdagan mo pa ng, “Sinabi ba ng lahat ng tao sa mundo?  O-o!”  Siguro namang nakaligtas ka na niyan.  Kapag hindi pa rin…ay ewan ko na sa'yo…pinanganak ka na talaga para maging burot.

Maibaaaaah….taya! Akyatan na kami sa bangketa para simulan ang larong langit-lupa.  Mayroon nang taya at ang langit namin ay sa magkabilang bangketa ng kalsada.  Siyempre, may limitasyon ‘yung langit namin.  Pagkakasunduan namin kung hanggang saan lang ang langit at hindi puwedeng lumagpas doon.  Tapos, mayroon pa kaming isang patakaran na kapag bumababa ka na sa bangketa, hindi ka puwedeng bumalik sa pinanggalingan mong bangketa.  Dapat doon ka na sa kabilang bangketa aakyat.  Kapag bumalik ka sa bangketang pinaggalingan mo, e ikaw na ang taya.  ‘Yan ang mga patakaran namin para maging mas “challenging” ang laro at para hindi naman lugi ang taya na mabuburot na siya.

Chud Festejo - Langit Lupa Impiyerno

Siyempre, sa tuwing may laro, hindi mawawala ang tinatawag na saling-ketket o saling-pusa. Sila ‘yung mga masyadong bata para makasabay sa amin, pero pilit na gustong makisali. Kapag hindi mo isinama, siguradong iiyak ‘yan, at kapag may nakarinig na nakatatanda na may umiiyak—lagot kami! Papatigilin ang laro at baka pauwiin pa kami. Kaya wala kaming magawa kundi isali sila bilang saling-ketket. Hindi sila puwedeng mataya dahil kunwari lang naman talaga silang kasali, at kadalasan hindi rin sila pinapansin ng taya.

Mayroon pa pala kaming pagkakasunduan na patakaran.  Eto ‘yung “no reaching” o mayroon.  Kapag may “reaching”, puwede kang abutin ng taya kahit nasa langit kami basta nakatapak pa siya sa lupa.  Ginagawa lang namin ‘to kapag walang mga saling ket-ket at magagaling lang ang mga kasali.  ‘Yung halos lahat ay may potensyal na maging lider ng grupo.  Shempre, ‘yung “no reaching” eh kapag nasa langit na kami, eh hindi na kami puwedeng abutin o hawakan nang taya.  Kahit ga-buhok lang ang lapit mo sa taya basta nasa langit ka hindi ka pwedeng tayain

Ang magagaling sa amin ay ang malakas na mang-asar sa taya (shempre kasama ko diyan).  Nilalabas pa ang mga kamay at paa na kunwari ay magpapataya.  Minsan, kunwari, itatapak ang paa sa lupa, pero kapag lumapit na ang taya, eh biglang babawiin ang paa. Kaasar di ba, burot ka na nga aasarin ka pa.

Sa larong ‘to, nakakabawi ang mga batang medyo hindi mabilis tumakbo; may kasama na kasing diskarte dito, eh.  Gagawa na ako ng ‘playlist’ ng mga matataas na lugar na puwedeng gawing ‘langit’.  “Bawal balik base!” – hindi kasi puwedeng umakyat ulit sa parehas na langit kapag hinabol ka, dapat sa panibagong langit ka aakyat (pero hindi ko naman pinroblema ‘to dahil mabilis akong tumakbo).

Sabay-sabay at nag-e-enjoy pang tumatakbo ang mga batang hindi first-time na taya, kasama ang mga asong nakikitakbo rin.  Ang mga sumusunod ang kadalasang ginagawang ‘langit’:

– Puno (aratiles, bayabas)

– Mahabang silya (ng mga tambay)

– Dyip (hindi bumiyahe ang lasing na mamang drayber)

– Halaman (na nakalagay sa paso)

– Hagdanan bago ang pintuan sa bahay ng kapitbahay (maraming natataya rito dahil napagbubuksan sila ng pintuan)

– Kable ng kuryente–‘yung nakatanim sa lupa (may takip na dilaw na plastik)

- Traysikel na nakaparada

– Gate (nabubulahaw ang kapitbahay)

Meron kaming special rule.  Kapag hindi sinasadyang natisod ang taya at naglanding sa langit, o napaapak ka sa langit pagkatapos mataya, puwede mong tayain ang mga nasa langit.  Riot na yan! 

Pero siyempre, ang mga mababagal tumakbo ay may kalalagyan din talaga.  Kapag nagkataong mag-isa ka lang sa langit, puwede kang bilangan ng taya (usually hanggang 10).  Bago matapos ang bilang, magdasal ka na sana na hindi ka niya mahabol, o may isang bayaning makikituntong sa langit mo.  Kaya kapag may mga magagandang chicks kaming kalaro, parati ko silang nililigtas eh.  Talagang pupunta ako sa langit nila o magpapahabol ako sa taya, tutal hindi naman niya ako kayang abutan e.  Pagkatapos ng laro, “Neng, painom naman ng tubig o…”  Da moves.

Ang kagandahan ng Langit-Lupa ay hindi nito kailangan ng mamahaling kagamitan o malawak na lugar—kailangan lang ay imahinasyon, liksi, kaunting diskarte at pagsunod sa napagkasunduang rules ng game. Dito nahahasa ang bilis ng pag-iisip at galaw ng mga bata, pati na ang pakikipagkapwa dahil kailangan ng pakikisama at minsan ay konting tawanan kapag may nadadapa o nadadaya sa pag-chant. Isa rin itong larong nagpapakita ng likas na pagiging malikhain ng mga Pilipino—kahit simpleng konsepto ng “mataas” at “mababa,” nagiging kapanapanabik na kompetisyon. Sa bawat sigawan, habulan, at tawanan, nabubuo ang mga alaala ng pagkakaibigan na hanggang pagtanda ay dala-dala pa rin.

Sa panahon ngayon na karamihan sa kabataan ay mas abala na sa online games at social media, nakakaaliw balikan at ikuwento ang mga larong tulad ng Langit-Lupa. Isa itong paalala ng mas payak ngunit masayang uri ng pagkabata—yung tipong uuwi kang pawis at marumi ang tuhod, pero busog sa tawa at kuwento. Ang Langit-Lupa ay bahagi ng kulturang Pilipino na nagpapakita ng ating pagiging masayahin, madiskarte, at palakaibigan. Sana’y maipasa pa ito sa susunod na henerasyon upang patuloy na marinig sa mga kanto ang masiglang sigaw ng mga batang naglalaro. 

Cindys Is The Placed To Be

 

Cindy's in the 1970s

Kung naaalala mo ba itong fast food chain na ito ay malamang na nangangaruy na ang tuhod mo o di kaya ay mabilis ka nang hingalin kung naglalaro ka ng basketball. Okay, let's confuse our Gen Z people again for this blog post. So, have you ever heard of Cindy's?  Siyempre, mapapailing ka lang diyan o di kaya'y sabihin mo sa akin, malay mo, at pakialam mo. Pero bago ka magtaray diyan, hayaan mo akong magkuwento tungkol sa isang fast food chain na minsan nagpasarap din sa panlasa ng mga Pilipino, at bilang dagdag-aral na lang din sa inyong mumunting isipan, ipakikilala ko sa inyo ang mas nauna pa kaysa sa Jollibee na nagsimulang negosyo bilang bakeshop hanggang sa naging fast food restaurant noong 1970s. 

Ang Cindy's ay alaala ng mga kabataang lumaki noong 1980s, mga abot-kayang pagkaing pampamilya, at amoy ng bagong lutong tinapay mula sa kanilang bakeshop. Nagsimula ito sa Tarlac noong unang bahagi ng dekada ’70, tinatayang 1971–1972, bilang isang bakery at panciteria bago tuluyang maging isang casual-dining at fast-food chain. Pagsapit ng dekada ’70 at ’80, mabilis na lumago ang Cindy’s at nakarating hanggang Metro Manila, kaya’t naging paboritong tambayan ng mga pamilya matapos magsimba, mga estudyanteng naghahanap ng meryenda, at mga barkadang gustong kumain ng mura ngunit masarap na pagkain.

Ang mga best-seller nito ang nagbigay ng tunay na identity sa Cindy’s: ang sikat na chicken barbecue na may kasamang java rice, malasa at juicy na burger tulad ng cheeseburger at chili burger, ang paboritong Filipino-style spaghetti at palabok na madalas ding inorder para sa mga handaan, pati na rin ang mga rice meal na gaya ng liempo, fried chicken, at pork barbecue. Halos kumpleto ang kanilang menu, di ba? Parang instant Inasal na may kasamang burger at spaghetti ng Jollibee at may java rice pa. 

Sa mga pagkaing ito, nakilala ang Cindy’s bilang tatak na naghalo ng lasa ng pagkaing Pinoy at ng mabilis na fast-food culture na lumalaganap noon sa bansa. Ngunit sa paglipas ng panahon, hindi kinaya ng Cindy’s ang matinding kompetisyon mula sa malalaking fast food tulad ng Jollibee at McDonald’s na agresibong lumawak at naging paboritong anchor tenants ng mga mall.

Cindy's Menu

Cindy's commercial in the 1980s

Unti-unting nawala ang Cindy’s sa Metro Manila dahil sa pagsasara ng maraming branches, at dito nagsimulang isipin ng marami na tuluyan na itong naglaho. Sa katotohanan, hindi ganap na nawala ang Cindy’s—nananatili pa rin ito sa mga matibay na balwarte nito sa Central Luzon, partikular sa Tarlac, kung saan patuloy na dinarayo ng mga loyal na kostumer. Sa Metro Manila at ibang probinsya, nanatili namang buhay ang Cindy’s sa alaala at nostalgia ng mga lumaki rito; maraming kuwento ang ibinabahagi online tungkol sa birthday parties, family dinners, at school merienda na ginugol sa kanilang mga kainan.

Bilang personal na karanasan, dinarayo namin si Cindy noon sa branch nila sa Pasay, malapit sa LRT station ng Libertad. Ang nagustuhan ko sa kanila ay ang kanilang spaghetti na Filipino style din ang panlasa na manamis-namis at ang kanilang palabok na isa sa kanilang mga best sellers. 

May mga panahon pa noong 2010s at 2020s na sinubukan itong ibalik sa Metro Manila, bagay na ikinatuwa ng mga matagal nang naghihintay. Kaya’t ang kwento ng Cindy’s ay hindi tungkol sa tuluyang pagkawala kundi sa pagbabalik sa pinagmulan—isang regional chain na natabunan ng mga higanteng korporasyon ngunit iniingatan sa alaala ng mga Pilipino.

 Mahal na mahal ng mga Pilipino ang Cindy’s; sa mga tapat na customer sa Tarlac at sa mga netizen na nagbabahagi ng kanilang alaala, patunay ito na ang Cindy’s ay may iniwang hindi matatawarang marka sa kulturang pagkain ng Pilipinas—isang paalala na ang tagumpay ng isang tatak ay hindi lamang nasusukat sa dami ng branches o benta, kundi sa mga alaala at kuwento na iniwan nito sa bawat kumain.

Ang Simbahan ✝️

 

The photo was taken during the bike ride of the author in St. John the Baptist in Calamba, Laguna

Ang simbahan na nga ata ang isa sa pinakapayapang lugar sa mundong magulo. Sa bawat yabag mo, papasok sa malalaking pintuan nito, tila ba may biglang pagbagal ng oras—parang sinasabing sandali, huminto ka, huminga ka muna. Iwan mo muna sa labas ang ingay ng kalsada, ang busina ng mga sasakyan, at ang mabibigat na iniisip. Dito, ang katahimikan ay pahinga na may pagninilay. 

Pagpasok mo sa loob, sasalubong ang malamlam na liwanag na tumatagos mula sa makukulay na bintanang salamin. Naroon ang mahabang hanay ng mga upuan, ang altar na tila puso ng buong dambana, at ang nakatayong krusipiyo—paalala ng sakripisyo at pag-ibig na walang hanggan ng Panginoon. Sa gilid, makikita ang tabernakulo, tahimik ngunit makapangyarihan ang presensya. Isang maliit na sisidlan, ngunit naglalaman ng kabanalan—dito, mas ramdam ang pagninilay.

Sa isang sulok, may mga kandila na patuloy na nagliliyab. Ang kanilang apoy ay tila maliliit na dasal na umaakyat patungong langit. May mga kandelarya na puno ng tunaw na wax—patunay ng maraming pusong umasa, nagpasalamat, at nakiusap. At habang ikaw ay nakatayo roon, mararamdaman mo ang amoy ng kandila na dala ng hangin—isang halimuyak na hindi lamang basta amoy ng waks, kundi amoy ng pananampalataya. Para sa iba, ito ang amoy ng kandila para sa mga dasal para sa kaluluwa ng namayapa—mga bulong ng alaala, pagmamahal, at hindi malilimutang pag-ibig.

Makikita mo rin ang mga imahe ng mga santo; bawat isa’y may kanya-kanyang kuwento ng sakripisyo at himala. May ilan na may hawak na sanggol, may ilan na may hawak na rosaryo, at may ilan na tila nakatingin sa malayo—parang nakikiramay sa bawat panalangin mo. Sa may pintuan, may maliit na lalagyan ng banal na tbig. Isang dampi lamang sa noo, at tila ba may panibagong lakas na pumapasok sa iyong pagkatao.

Sa labas ng simbahan, may ibang anyo ng buhay. Naroon ang mga nagbebenta ng kandila, na maingat na inaayos ang iba’t ibang kulay—puti para sa pasasalamat, pula para sa kahilingan, dilaw para sa tagumpay. Sa kanilang maliit na mesa, makikita rin ang mga eskapularyo at rosaryo na nakasabit, tila naghihintay ng mga kamay na hahawak at pusong mananalangin. Sa simpleng hanapbuhay na iyon, may halong debosyon at pag-asa.

Sa simbahan, kanya-kanyang mga panalangin ang hinahatid ng hangin patungong langit. Mga panalangin ng pag-asa at kapayapaan, pangkalusugan at pinansyal; para sa sariling kaluluwa, paghingi ng kapatawaran, pagpapalakas ng espirituwal na pamumuhay, kaligtasan, paghilom ng kalungkutan, at kung anu-ano pang uri ng panalangin. May mga dasal na mahina lamang na bulong, may mga dasal na tahimik na luha, at may mga dasal na walang salita—ngunit lahat ay dinirinig sa katahimikan.

Demon Hunter - "Along The Way"

Kapag walang misa at tahimik ang paligid, maririnig ang mga ibon na humuhuni sa tahimik ng kapaligiran. Ang kanilang awit ay parang kasabay ng hangin na marahang dumadampi sa mga puno. Sa ganitong sandali, ang simbahan ay hindi lamang gusali—ito’y kanlungan. Isang lugar kung saan maaaring umiyak nang hindi hinuhusgahan, magpasalamat nang walang pag-aalinlangan, at humiling nang may buong pag-asa.

Sabi nila, ang simbahan nga raw ay hospital para sa mga makasalanan. Pumapasok ang mga tao hindi dahil sila’y perpekto, kundi dahil sila’y sugatan. Dito sila nagpapagamot sa kanilang espirituwal na pagkatao—ang paghugas ng dumi sa katauhan, ang pag-amin sa pagkukulang, ang paglapit sa liwanag matapos ang dilim ng nakaraan na gustong takasan. Kaya huwag natin sabihing, “Palagi ’yang nagsisimba pero masama naman ang ugali.” Hindi naman tayo nakakasiguro sa nagsabi noon na kung nagsisimba siya ay hindi siya nakakagawa ng kasalanan. Lagi tayong makasalanan. Nagsisimba tayo upang humingi ng kapatawaran. Wala namang kasiguraduhan na kung nakapagsimba ka ngayon, bukas, hanggang sa walang hanggan ay hindi ka na makakagawa ng kasalanan. Ang simbahan ay hindi gantimpala ng mabuti—ito’y tahanan ng mga patuloy na nagsisikap na magbago.

Sa huli, ang simbahan ay higit pa sa mga pader na bato at kisame na mataas. Ito’y tahanan ng pananampalataya, sisidlan ng mga lihim na dasal, at saksi sa bawat yugto ng ating buhay—mula binyag hanggang kasal, hanggang sa huling pamamaalam. At sa bawat paglabas mo ng pintuan nito, may dala kang kapirasong katahimikan—isang paalala na sa gitna ng ingay ng mundo, may lugar pa ring tahimik na naghihintay sa iyong pagbabalik.

The Meaning Of The Song Behind "Zoot Suit Riot" by Cherry Poppin' Daddies

 

The zoot suits in the 1930s

In the 90s, there were countless alternative rock bands whose songs carried deep meaning—especially when you looked beyond the rhythm and paid attention to how the music was arranged and the stories within the lyrics. In one of my previous blog posts, I featured the band Squirrel Nut Zippers and their song “Hell,” a standout example of that jazz-infused rock sound. This time, we’re introducing another band that brings the same energetic, jazz-type rock vibe to our readers: Cherry Poppin’ Daddies.

Noong kasikatan nang dekada nobenta, this band gives a different taste of music to the alternative rock scene due to its unique type of genre. The band became part of the 1990s swing revival movement. They blended 1930s–40s big band jazz with modern alternative energy. The most well-known example of this is their hit “Zoot Suit Riot” from the album Zoot Suit Riot.

Pero alam niyo ba na ang kantang ito ay hindi lang basta kanta. It has a deeper meaning behind the song that raises your eyebrows once you know it. But before that, let's introduce the band Cherry Poppin' Daddies.

The band was formed in 1989 in Eugene, Oregon. Ang Cherry Poppin’ Daddies ay kilala sa kanilang energetic performances, brass-heavy arrangements, at kombinasyon ng swing, ska, punk, at jazz. Hindi sila basta novelty act—may lalim ang kanilang mensahe at eksperimento sa tunog. Kung ikukumpara sila sa mga OPM bands dito sa Pilipinas, maihahanay sila na parang RadioActive Sago Project, Put3ska, or Brownman Revival. Sumikat sila lalo na noong 1997 nang ilabas nila ang album na Zoot Suit Riot. Ang title track na Zoot Suit Riot ay naging anthem ng swing revival era.

Pero kung iisipin, hindi lang ito tungkol sa pagsasayaw na naka-zoot suit.

The genius of the song, the band Cherry Poppin' Daddies, in the 90s

Ano nga ba yung zoot suit? Ang zoot suit ay isang uri ng makulay at exaggerated na kasuotan na naging popular noong 1930s hanggang 1940s, lalo na sa Amerika. Karaniwan, ang zoot suit ay may mahabang coat o jacket na maluwag ang fit, na sinasabayan ng pantalon na mataas ang baywang (high-waisted) at malapad at mahahaba ang tabas (wide-legged). Minsan ay may nakasabit pang chain sa bulsa bilang dagdag na estilo, at kadalasan ay sinusuotan ito ng fedora hat upang makumpleto ang porma. Hindi ito ordinaryong suit—mas flamboyant, mas malaki ang hiwa at sukat, at mas may “angas” o matapang na dating kumpara sa karaniwang kasuotan. Kung may magsusuot nito ngayon at maglalamyerda sa BGC ay malamang na pagkamalan kang Young Stunnah at mabansagan ka pang troublemaker ng mga taong akala mo umasta na gated community ang BGC. Pero hinde it was a unique fashion noong 1930's but with a dark twist.

The song references the Zoot Suit Riots, which happened in Los Angeles in 1943 during World War II.

At the time, young Mexican-American, Filipino-American, and Black youths wore flashy, oversized suits called zoot suits — long coats, wide lapels, high-waisted pants. These outfits were seen as rebellious and unpatriotic because fabric was rationed during the war.

Tensions escalated between U.S. servicemen and minority youth. Sailors and soldiers attacked young men wearing zoot suits, stripping and beating them in the streets. Police often arrested the victims instead of the attackers.

Sa ilalim ng masayang horns at danceable rhythm, may commentary tungkol sa discrimination at cultural expression. Ganyan ang 90s alternative scene—hindi lang catchy, may social undertone.

Cherry Poppin' Daddies - Zoot Suit Riot

Bukod sa swing tracks, may mas aggressive at ska-punk-influenced songs din ang banda. Pinapakita nito na hindi sila nakakulong sa isang genre. Experimental sila—parang soundtrack ng isang dekadang gustong bumalik sa retro pero may modern angst pa rin.

Sa panahon ng MTV, flared pants, at dial-up internet, may nostalgia ang 90s sa mga nakaraang dekada. Kasabay ng kasikatan ng The Mask Movie (na tumulong din sa pagpasikat ng swing vibe sa mainstream), nagkaroon ng renewed interest sa big band sound.

Ang Cherry Poppin’ Daddies ay naging bahagi ng mas malaking wave kasama ng iba pang swing revival acts. Hindi man sila kasing-mainstream ng pop icons noon, nagkaroon sila ng cult following—at hanggang ngayon, pinapakinggan pa rin sila ng mga mahilig sa retro sound. Kung unan mong mapapakinggan ang tugtugan, maaaring hindi mo ito magustuhan dahil bago ang tema sa pandinig mo, lalo na may halong jazz, swing, at ska. 

Kung patutugtugin sa radyo ngayon ang tugtugan ng Cherry Poppin' Daddies, may magkakagusto kaya?

Maaaring may magkakagusto pa rin, pero depende sa audience at sa platform. Although wala sa panahon ang klase ng tugtugan nila sa panahon ng pop, hip-hop, at lo-fi vibes, medyo kakaiba ang brass-heavy swing sound nila. Pero tandaan pa rin na uso ngayon ang nostalgia at retro revival. Tingnan mo kung paano bumabalik ang disco at funk influences sa modern pop. Kahit hindi mo alam ang history, mapapasayaw ka sa groove ng Zoot Suit Riot at sa dami ng magkakatunog sa mainstream radio, minsan mas napapansin ang kakaiba.

Kung sa mainstream pop radio ipapatugtog bigla? Baka mabigla ang mga casual listeners. Pero kung curated ang context—halimbawa, “90s alternative spotlight”—malaki ang chance na may bagong generation na ma-curious at magustuhan ang timpla ng kanilang musika. 

Tandaan na naging kontrobersiyal lang ang kanta dahil noong 1940s, ang kasuotang zoot suit ay naging simbolo ng cultural identity ng ilang minority groups sa U.S., lalo na ng mga Mexican-American youth. Dahil sa kakulangan ng tela noong World War II, itinuring itong “luho” o hindi praktikal, kaya nagkaroon ng tensyon na nauwi sa tinatawag na Zoot Suit Riots sa Los Angeles noong 1943.And that is what the song is all about. I really like genius song-writers like them with a trumpet riff at zoot suit swagger plus the history nakabuo sila ng magandang piyesa ng kanta.

90's Kontra Usog: The Power of the Red & Black Bracelets

Noong bata ako, base sa mga lumang photo albums na iniingatan ni Nanay (yung makakapal na album na may plastic cover na kumakapit sa picture 😅), medyo manilaw-nilaw na ang plastic at yung mismong picture, pero mapapansin mo agad: naka-sando ako, may baby fats, at may suot na magkahalong kulay na itim at pulang beads na bracelet sa kamay. 

Lumaki kami ng 80s pero meron na rin naman nito. Malamang, nakita mo na ang mga sanggol na may suot na itim o pula na bracelet. Ang tawag doon? Kontra-usog o Pwera-usog bracelet.Yan ang simple jewelry starter pack ng mga sanggol noong araw. 

Sa English, loosely translated, it’s like a “baby anti-evil-eye bracelet.” Pero sa atin, mas malalim pa diyan ang kuwento.

Pero ano nga ba yung usog? Ang “usog” ay isang traditional Filipino belief na kapag ang isang sanggol o bata ay napuri o napansin ng isang tao — lalo na kung stranger — maaari itong magdulot ng biglaang pagkakasakit.

Classic scenario:

“Ay, ang cute naman ng baby!”

After ilang oras… nilalagnat.

Nanay: Ay baka nausog ng kapitbahay!”

 Kaya may ritual pa minsan na ipapahid ang laway ng pumuri sa noo o tiyan ng bata, sabay sabing “Pwera usog.” Yes, laway. 90’s parenting was built differently. Pero ngayon, kung matanda sa matanda ang maglalawayan, eh ibang usapan na po ’yan. Hindi na po tayo tinatablan ng usog, kaya huwag po tayong maglawayan. Nakakadiri. 

Ang paniniwala sa usog ay bahagi ng mas malawak na folk beliefs sa Pilipinas, na naimpluwensiyahan ng pre-colonial animism at pati na rin ng impluwensiya ng mga Kastila noong panahon ng Spain sa Pilipinas.

May pagkakahawig din ito sa “evil eye” belief na makikita sa iba’t ibang kultura sa Mediterranean at Latin America. Ibig sabihin, hindi lang tayo ang may ganitong paniniwala — global pala ang pagiging praning ng mga ninuno natin. 😅

Noong 90s, kahit may access na sa modern medicine, buhay na buhay pa rin ang ganitong belief lalo na sa mga probinsya at kahit sa urban areas. Kaya halos automatic na regalo sa baby shower noon ang kontra-usog bracelet.

May phone-in question tayo: kanino ka nga raw pinoprotektahan noon ng usog? 

Pinoprotektahan ang munting sanggol sa kahit sinong puwedeng makapagbigay ng negative energy — sinasadya man o hindi. Pwedeng kapitbahay, bisita, kamag-anak, o minsan daw… taong pagod, gutom, o may mabigat na aura.

Sa cultural context, hindi naman ibig sabihin na masama ang tao. May belief lang na may mga taong may mas “malakas” na enerhiya na maaaring makaapekto sa mga sanggol na mas sensitibo pa sa ganoong edad. 

As a 90’s kid, looking back at my pictures, feeling ko tuloy protected ako from:

• Barangay chismosa energy

• Random titas na mahilig manggigigil

• At possibly… cosmic forces beyond our understanding. Like, puwedeng engkanto, impakto o kaya'y aswang lalo na sa mga liblib na probinsiya sa Pilipinas

Ngayon, ang tanong ng karamihan, lalo na ng mga Gen Alpha, effective daw ba talaga?

Scientifically speaking, walang medical evidence na ang bracelet mismo ang nagpo-protect laban sa sakit. Most likely, kapag nagkakasakit ang bata matapos purihin, coincidence lang iyon. Babies have developing immune systems — madali talaga silang kapitan ng sakit.

Pero here’s the interesting part:

Kasi daw beliefs can reduce anxiety.

For parents — especially first-time moms — ang pagkakaroon ng kontra-usog bracelet gives psychological comfort. It’s like a symbolic shield. And when parents are calmer, more attentive sila sa baby. In a way, may indirect benefit.

So is it medically effective? Walang proof. Is it culturally powerful? Definitely yes.

Hanggang ngayon, makakakita ka pa rin ng mga babies na may suot na kontra-usog bracelet. Makikita mo sa mga palengke, online shops, at even sa baby boutiques na nag-upgrade na ang aesthetic — may minimalist, may gold-plated, may customized name pa. Pati ang kontra-usog bracelets namin noon, ngayon ay moderno na rin. 

Kahit nasa era na tayo ng parenting blogs, Google, at pediatric YouTube channels, nananatili pa rin ang ganitong practice sa maraming pamilyang Pilipino. I think it’s part of our cultural DNA.

Sa likod ng simpleng itim at pulang bracelet, nandun ang takot ng magulang na baka may mangyaring masama. Nandun ang desire nilang protektahan ka sa mundong hindi nila kontrolado.

Honestly? Ang cute ko talaga doon. Protected and chubby cheeks daw ako haha! 

Hindi ko maicoconsider na ang kontra-usog bracelets ay isang act of fashion, it just represents how Filipinos blend spirituality, tradition, and parenting. You may believe in it or not. You may laugh at it or defend it. But one thing’s for sure — it’s a colorful part of our childhood.

Bakit Hindi Ka Crush ng Crush Mo?

Valentine’s Day na naman. Puro flowers sa feed, tila ba may pa-soft launch, may pa-hard launch, may mga “my person”, "my man", at "my lover" captions na parang gumuguhit na parang talim ng kutsilyo sa damdamin ng mga single at broken-hearted. Tapos ikaw? Naka-heart react lang. Tahimik. Observing. Umaasang baka may plot twist bago mag-14.

Pero eto ang masakit na tanong: bakit hindi ka crush ng crush mo? Bakit nga ba?

Ang post na ito ay para hindi ka saktan. Hindi rin ito para i-down ka. This is a gentle, honest, medyo masakit pero kailangan na real talk reminder. Kasi minsan, mas okay nang alam mo ang totoo kaysa umaasa ka sa mixed signals na ikaw lang ang nag-i-interpret.

💔 Hindi kayo same ng wavelength

Minsan, hindi talaga tugma ang frequency. FM radio siya; ikaw naman ay AM radio.Gusto niya ang mga tugtugan na masaya; ikaw, ang gusto mo naman ay mga balita. Kahit gaano ka ka-interesting, kung iba ang humor mo, iba ang trip mo sa life, iba ang values mo — puwedeng hindi lang talaga nag-click.

You can be a whole vibe, pero kung hindi siya naka-tune sa channel mo, static lang ang maririnig niya. And that’s okay. Compatibility is not about effort alone.

💔 May iba siyang gusto (at hindi ikaw ‘yun)

Ito yung masakit pero simple. Hindi ka niya crush kasi may crush siyang iba. Period.

Hindi ibig sabihin na kulang ka. Hindi ibig sabihin na mas better yung isa kaysa sa’yo. Attraction is subjective. May mga taong hindi ka pipiliin kahit ibigay mo pa ang best version mo — at may mga taong pipiliin ka kahit nakapambahay ka lang, may hawak na bote ng Red Horse at naglalaway nang di malaman kung bakit. Wala kang magagawa kahit mag-iiyak ka pa na mas maayos ang karakas mo kaysa kay Mr.Nobody kung yun ang tipo niya eh. Wala kang talagang magagawa. 

💔 Masyado kang available

Ouch. Pero pakinggan mo muna.

Kapag lagi kang nandiyan, lagi kang nagre-reply agad, lagi kang ready, minsan nawawala yung excitement. Hindi mo kailangan magpaka-hard to get, pero learn to have your own life. Parang iniisip niya tuloy na wala kang ibang ginagawa sa buhay kundi mag-intay lang ng mga messages niya. Baka isipin niya na tambay, Lord ka lang sa kanto na gusto lang umibig, tapos ano na? kapag napa-ibig na wala na

Attractive ang taong may sariling mundo — may goals, may hobbies, may ginagawa outside of “pag-aabang.” Magpaka man of mystery ka rin. Don't make her feel that you're obsessed because that is a number 1 red flag. 

💔 You like the idea of them, not the real them

Baka hindi ka niya crush kasi hindi naman niya alam na crush mo siya — or worse, kilala ka niya pero ang version na pinapakita mo ay hindi ikaw.

Kapag masyado kang nagpapanggap para lang magustuhan ka, eventually ma-feel din niya ’yon. And people are drawn to authenticity.

Mas okay nang hindi ka niya crush bilang tunay na ikaw kaysa magustuhan ka niya dahil sa version na hindi mo kayang panindigan.

💔 Hindi pa siya ready

Hindi lahat ng hindi nagre-reciprocate ayaw sa’yo. Minsan, hindi lang talaga sila ready. May pinagdaanan. May focus. May priorities. Kapag naglalagay ka ng mga nilalaro mong online games sa PC, nakakapaghintay ka. Bakit sa kanya hindi at gusto mo nang madalian? Walang ganun, hindi parang Kodak ang pag-ibig. It's not only a one-shot love that can quickly develop like a film. Makiramdam ka, pero always remember that a rejection is not always a rejection; there is a proper and considerate reason behind it. Matuto kang maghintay, at kung wala talaga, oks lang move ahead, at matuto ka rin dapat mag-move on.

At hindi mo trabaho ang ayusin o hintayin ang taong hindi pa buo para sa’yo.

No Doubt - "Don't Speak"

 💔 Baka… mabaho ka (real talk lang 😂)

Okay, sandali. Wag ka magalit.

Baka mabait ka. Baka funny ka. Baka green flag ka. Pero kung may unforgettable man sa’yo… hindi pala yung personality mo kundi yung amoy mo — ibang usapan na ‘yan.

At idagdag pa natin ito: baka hindi ka nagsisipilyo kaya may bad breath ka, at ayaw ni crush ng ganun. Kahit gaano ka ka-sweet magsalita, kung may kasamang “dragon breath,” medyo mahirap i-romanticize ‘yan. Hygiene matters. 

• Maligo
• Mag deodorant
• Magtoothbrush at mouthwash
• Magdala ng mint kung di pa rin kaya ng toothbrush

Self-care is attractive at saka basic respect na rin ito para sa sarili at sa ibang tao. 

💔 Baka marami ka ring ibang crush

Ayan ha, baka hindi ka crush ng crush mo kasi ramdam niyang hindi lang siya ang gusto mo. Baka lima yung nilalandi mo sa Messenger, naka may tatlo ka pang "good morning" o "kumain ka na ba?" Energy is real. Kapag hindi ka focused, kapag option lang siya sa listahan mo, mararamdaman niya iyon. Minsan gusto natin na seryosohin tayo, pero tayo mismo ay hindi seryoso. Hindi masama magkaroon ng "crush" to "connection." Hindi ka naman kasi Wi‑Fi para magkaroon ng maraming connections. Kailangan marunong ka rin pumili ng seseryosohin mo—hindi yung lahat gusto mo. Tapos magtataka ka kung bakit walang pumipili sa iyo. 

💔 Minsan wala lang talaga

Walang dahilan. Walang malalim na explanation. Hindi ka niya crush. Hindi ka niya gusto. Simple and plain HINDI LANG.  And that's the hardest pill to swallow. Pero tandaan, hindi ka man gustuhin, hindi ka nababawasan dahil hindi ka pinili ng isang tao. Ang sabi nga, "there are so many fish in the ocean." Makakahanap ka rin ng ka-match mo, yung gugustuhin ka at gugustuhin mo rin. 

Kung hindi ka crush ng crush mo, okay lang. Hindi iyon rejection ng buong pagkatao mo. Isang tao lang 'yon sa bilyong tao sa mundo.

Malay mo, habang umiiyak ka sa maling tao, may isang taong hinihintay ka lang na maging free.

Kasi one day, may darating na hindi mo kailangang hulaan kung gusto ka ba niya. Hindi ka mag-ooverthink. Hindi ka mag-aabang ng reply.

Clear. Consistent. Certain.

At sa araw na ‘yon, mapapangiti ka na lang at sasabihin mo:

“Ah, kaya pala hindi siya.” ❤️

Remember Tales From The Friend Zone back in 2012?

 

Noong 2012, mga panahong hindi pa naman ganun kalakasan ang ating mga internet at di pa tayo ganun ka-busy sa ating mga buhay. Kasama pa sa listahan natin ang maglamyerda sa Youtube at doon magsubaybay ng kung anu-anong puwedeng panoorin. Ako ay nakahanap ng isang series na may sense of humor na may halong nakakatawang acting, choice of words na pinasikat ng mga mokong, pero idol kong sina Ramon Bautista, RA Rivera, Rodolfo Sabayton at Lourd de Veyra. Itong sinubaybayan ko sa Youtube ay ang Tales From The Friend Zone. Hindi naman ako naghahanap ng kuwentong pag-ibig, pero gusto ko lang matawa dahil sa mga aktingan ni Ramon Bautista na sabihin nating hindi naman kagandang lalaki pero malakas ang loob at sex appeal para mangilala at manligaw ng mga magagandang bebot. 

Kung hindi mo kilala si Ramon Bautista, parang hindi ka dumaan sa golden era ng YouTube Philippines. Siya yung OG—bago pa maging “content creator” ang tawag, siya na yung gumagawa ng content. Actor, host, writer, car enthusiast, motivational speaker, ng mga sawi. Si Ramon, yung tropa mong mukhang seryoso, pero pag nagsalita, parang thesis na ginawang stand-up comedy. Comedy, guys, pero matatalino ang mga ito. 

While RA Rivera is the mastermind sa likod ng kamera. Siya yung tahimik pero deadly. RA got a band named "Pedicab". Sila lang naman yung nagpasikat ng mga kantang "Ang Pusa Mo", "Dito Tayo Sa Dilim", "Simulan Mo Na" at "Otomatik" na naging hit din sa panlasang Pilipino ang kanilang musika. RA handles the synths, sampler, and percussion instruments. 

Ano nga ba yung Tales From The Friend Zone? #TFTFZ

Ang TFTFZ ay parang confession booth ng mga Pilipinong umibig… pero hindi minahal. Simple lang ang format: may magpapadala ng kwento—karaniwan lalaki, pero may babae rin—tungkol sa kung paano siya naging taga-hatid, taga-bantay ng bag, emotional punching bag, libre Uber, thesis consultant, at minsan pa nga wedding coordinator ng sarili niyang crush. At ang ultimate plot twist? Hindi siya ang pinili. Friend zone. Capital F. Capital Z. Kumpleto pa sa background music na pang-MMK para ramdam ang bawat hugot. Habang binabasa ni Ramon ang kuwento, seryoso ang tono niya, pero bawat linya may subtle na banat at deadpan delivery—yung tipong hindi mo alam kung maaawa ka ba o matatawa, kaya ang ending, pareho mong ginagawa. Ako pa naman, gustong-gusto ko yung mga ganitong trip, yung mamimili ka ng emotion kung anong lalabas sa damdamin mo, pero mas nangibabaw talaga yung katatawanan kesa sa drama nung nagpahatid ng sulat, dahil na rin sa mga acting ni Ramon na siya rin ang actor at ang mga ganadang bebot na si Joyce Pring. Samahan pa nila ng mga pinauso nilang words na "aray ko, bhe" after mabulgar ang pagka-friendzoned nung sumulat. 

Nakakatawa siya dahil relatable, masakit, at totoo—at minsan, ang katotohanan talaga ang mas nakakatawa kaysa sa scripted jokes. Hindi slapstick ang humor niya; hindi ito yung tipong nadapa sa balat ng saging kaya may tatawa. Ang humor niya ay mas malapit sa realidad: “Pre, tatlong taon mo siyang hinatid pauwi, tapos nung nagka-boyfriend siya, ikaw pa yung ginawang ninong sa anak nila.” Ang sakit pakinggan, pero tawang-tawa ka pa rin. Bakit? Kasi alam mong ikaw ‘yun dati. O mas masakit pa—ikaw pa rin ‘yun hanggang ngayon. Aray ko bhe! 

Mga Natatandaan kong Karaniwang Stories sa TFTFZ

1. The Human Alarm Clock

- Gigising siya ng 4AM para tawagan ang crush niya para hindi ma-late. Pero nung siya ang may emergency?

“Sorry, tulog ako eh.”

2. The Thesis Warrior

- Siya ang gumawa ng buong thesis. PowerPoint, research, pati pag-print.

After graduation?

“Thank you, besh!”

3. The Emotional Support Animal

- Every heartbreak ng girl, siya ang kausap.

- Every bagong boyfriend ng girl, siya ang unang nakakalam.

- Every anniversary?

Siya ang photographer.

4. The Wedding Guest from Hell

- Pinaka-matindi. Inimbitahan siya sa kasal ng crush niya.

- Hindi bilang groom.

- Hindi bilang best man.

Kundi bilang “close friend.”

Eggboy - "Nagsasawa Ka Na Ba?"

May isang episode na hanggang ngayon masakit pa rin para sa akin, hindi dahil nangyari sa akin, pero kung ikaw ang nasa katayuan ng lalaki talaga nga naman. Aray ko, bhe! Isang kuwento ng lalaking matagal nang may gusto sa isang girl—years ang inabot, parang franchise ng Fast & Furious na umaabot na sa sequel. Nandiyan siya sa lahat: sinamahan sa review, sinamahan sa bawat heartbreak, sinamahan sa mall kahit wala siyang pera. Ultimate support system. Tapos isang araw, biglang umamin ang girl: “May aaminin ako… may gusto akong guy.” At siyempre, yung guy? Hindi siya. Parang plot twist sa teleserye, pero walang commercial break para makabawi ka ng hinga. Habang binabasa ni Ramon ang ending, sobrang kalmado ang boses niya, pero ramdam mo yung kirot sa bawat salita. At saka niya ibabato yung simpleng linya na dudurog sa’yo: “Minsan, hindi sapat ang pagiging mabait. Kailangan ka rin niyang gustuhin.”

Bakit patok ang TFTFZ sa magparehong gender?

Kasi ang TFTFZ ay parang group therapy na libre. Wala kang babayarang registration fee; wala kang kailangang i-set na appointment—ang kailangan mo lang ay WiFi at emotional baggage. Habang pinapanood mo ito, unti-unti mong mararamdaman na hindi ka pala nag-iisa. May mas malala pa pala sa sitwasyon mo, may mas dedicated, mas martyr, at minsan, mas tanga. At sa kakaibang paraan, comforting ‘yun—dahil sa gitna ng tawanan at hugot, may pakiramdam na may kasama ka sa sakit.

Yung Episode 1 naman ay parang OG case file ng friend zone—isang kuwento ng netizen na na-friend zone nang mas malala pa kaysa sa traffic sa EDSA tuwing rush hour. Hindi na siya tinatawag na crush; officially promoted na siya sa position na “tropa.” Habang siya todo mash sa heart button, emoji lang pala ang equivalent ng effort niya—walang real love, puro reaction lang. Yung dating may halong kilig na romance, naging talakayan sa thesis. Yung dating tulong sa buhay, naging parang YouTube assignment. Kung ang love life mo ay parang video na naka-buffer sa 144p, ito yung episode na mapapasabi ka ng “At least hindi ako ‘yan… o teka, parang ako rin pala.”

Nakakatawa siya dahil sa delivery ni Ramon—deadpan, kalmado, parang barbero na bumili ng sarcasm sa Divisoria. May puso ang pagkukuwento pero naka-poker face, kaya mas lalong tumatama ang punchline. Relatable siya sa level na halos ikaw ang emergency contact ng crush mo, pero kapag may tunay na emergency, hindi ka pa rin first choice. Welcome to the friend zone hospital, may libre pong confinement pero walang discharge. May mini reenactments pa na sobrang sincere ang acting, parang teleserye na napadpad sa comedy bar.

Sa huli, ang lesson ng Episode 1 ay simple pero masakit: ang friend zone, hindi mo nilalabanan—ina-accept mo siya, nagse-subscribe ka, tapos nilalagyan mo pa ng “Like” ang sarili mong heartbreak. At syempre, may classic na realization: there is more to life than love… pero aminado tayo, mas masarap matawa habang nasasaktan. 

Tonic - "Sugar"

Sila Ramon at RA ang nagpauso ng mga salitang "Friend zone" at "Bhe" at marami ring gumamit ng mga itong words sa social media. Naging instant cultural influencers ang mga idol ko sa talino at comedy.

Friend Zone 

Dahil sa Tales From The Friend Zone, naging household term ito. Hindi na lang siya Western concept — nagkaroon siya ng Pinoy flavor. May MMK vibe, may hugot, may inuman analysis ng mga na-heartbroken. 

Bhe

Nagkaroon ng bhe culture at once sa mga tawagan ng mga nilalanggam. Sa kanila mo makikita yung ironic sweetness ng tawagan. Kapag tinawag kang “bhe,” hindi mo alam kung may pag-asa ka o ginagawang emotional support appliance ka lang.

Pero huwag ka, “Bhe” is both a kilig and a caution sign.

Bayaw

Ito talaga ang iconic. Ang “bayaw” sa kanila ay hindi lang tawag — brotherhood status ’yan. Yung tipong sobrang close niyo na parang family… pero minsan may underlying joke na hindi ikaw ang leading man. Aray ko bhe!

Tunatak ang TFTFZ sa akin dahil noong 2012 era, hindi algorithm-driven ang content, hindi pa overly polished, at higit sa lahat, hindi pa uso ang scripted content just to make it viral. Parang tropahan lang na may camera. Raw. Relatable. Walang filter. 

12 Tips on Being a Better Bitter on V-Day

 

Eh di apat na araw na lang pala, Valentine's Day na pala ulit. K. Noted. Mag-enjoy ang kung sinong gustong mag-enjoy.

Isa ka ba sa tingin mo na dadapuan ng negatibong enerhiya pagdating ng araw na ito? Ewan ko ha, hindi naman siguro ganoon kaispesyal ang araw na ito. Hindi naman siguro ang lahat ay forte nila ang makahanap ng love life, di ba? Ang panget kaya nun, ipipilit at isisingit lang para makahabol sa itinakdang Araw ng mga Puso? Eh bakit  kapag malapit na ang November 1, walang nagpipilit humabol? Hindi bitter ang nagsusulat. Yan ay sadyang biro lamang. Para daw sa malulungkot na single, ang tawag daw sa araw na ito ay S.A.D. Ang lupit din nila makaisip, noh, pati ba naman sa akronim, negatibo pa rin. Binigyan nila ito ng kahulugan. Ang bawat letra ng SAD ay Singles' Awareness Day. Pero sa mga walang pakialam, ang tawag dito ay Sunday o puwede ring sabihing Church day. True enough naman. 

Aminin na natin, sabi nga noon sa patalastas ng Sprite, "Magpakatotoo ka, sister." Magpakatotoo na nga tayo, mga girlie at boyet. Ang Valentine's Day ay araw ng mga nagmamahalang magkasintahan at magsing-irog. Pero lagyan natin ng tandang pananong yung nagmamahalan kasi di naman  tayo sigurado kung nagmamahalan nga ba talaga. Ito ang araw kung saan magde-date ang mag-jowa, magre-regaluhan sila siyempre nang bongga, mag-check-in sa logo ng babaeng animoy, sinasabing huwag kang maingay at may nagaanuhan dito, manonood ng sine , tapos mag-momol sa loob, maglalampungan na parang mga pusa sa bubungan, maglalandian sa park (mostly Luneta Park). Huwag na tayong maging magalang  at sensitive at sabihing ang araw na ito ay "para sa lahat". Hindi namin kailangan ng "sugar coatings" at mga "polite" statements.  Kung para sa lahat ’yan, sige, isama niyo kami lahat doon sa babaeng may logo na nangungusap na huwag mag-ingay. Simple lang naman, Valentine's Day is for lovers. Pero kung single ka wala na tayong magagawa diyan, ang tanging puwede mo na lang gawin ay magluto ng may kinalaman sa ampalaya. At kung gusto mo talagang maging villain sa araw na ito at imbes na tirikan mo ng kandila ang pugot na ulo ni San Valentino ay puwede natin iyan gawan ng paraan. Kaya dito sa ubas na may cyanide, narito ang ilang mga tips on how to be a better bitter ngayong darating na Valentine's Day. 

1. Kung meron kang friend na single din, yayain mo siya sa tahimik na lugar. Pinaka-the best na siguro ang sementeryo at wala nang mas tatahimik pa doon. Pumikit kayong dalawa hawakan ang kanyang kamay at sabay bigkasin: "Hindi  tayo malulungkot friend, hindi tayo malulungkot, maraming nagmamahal sa atin kahit wala tayong jowa." Ulit-ulitin hanggang magsawa. Huwag hayaang tumulo ang luha. 

2. Maghanap ng itim na karatula at ng panulat na pula at ilagay ang mensaheng: "Walang forever". Magsuot ng nakakatakot na maskara at maglibot sa mall hawak ang karatulang itim.

3. I-report, i-block, at i-unfriend ang kahit sinong magpo-post ng tsokalate, rosas, holding hands, picture o video na galawan ay breezy o kahit anong may kaugnayan sa Valentine's Day.

4. Manood na lang ng mga nakakatawang reels maghapon at i-skip ang reels na alam mong may kaugnayan sa v-day. Tips on funny reels, search the keyword "mas gentle pa sa tomi."

5. Sa mga parke at malls, kapag nakakita ng dalawang magkasintahang nakasuot ng couple shirt, lumapit at sa harap nila dahan-dahang mag-slow clap habang sinasambit ang mga katagang: "Balang araw gagawin niyo rin namang basahan 'yan. Maghihiwalay din kayo." Kailangan tirik ang mata at namumula para pagkamalan ka nilang may saltik para hindi ka nila patulan, at habang sinasambit ito ay parang nagdedeklara ng isang propesiya. Pagkatapos masambit, bigyan sila ng isang makapanindig balahibo na sinister laughs.

6. Idaan na lang sa kain. Kumain nang kumain at irehistro sa isipan na kahit single ka, busog ka naman. 

Hawthorne Heights - Ohio is for Lovers

7. Iwasan magdownload ng romantic movies. O kaya manood ng sine na may kinalaman sa kalandian tuwing Valentine's. Humanap ng mas may thrill na pelikula, yung tipong tatakbo ang adrenaline rush sa katawan. Puwedeng manood ng Final Destination sa araw ng Valentines. Simulan mo from the beginning hanggang Final Destination 5. O kung mas gusto mo pa ng mas hardcore, simulan mo sa Saw 1 hanggang Saw 5, tutal kulay pula naman ang Valentines, di ba?

8. Itatak sa isipan na mahal ang bulaklak, at least safe ang bulsa mo at exempted ka sa pagbili. 

9. Kumaen ng maraming mamahaling tsokolate, ipost sa Facebook at Instagram at lagyan ng caption: "Let's eat chocolates  for no reason at all." Solo mo na, busog ka pa.

10. Okay lang kumain mag-isa. Okay lang manood ng sine mag-isa. Hayaan mong may mag-picture sa'yo at i-post ka sa Facebook o Threads, kasi alam mo, sa kanila babalik ang bashing ng tao kasi nilagyan ka ng caption na "Si Kuya, kawawa naman kumakain mag-isa". Siguro ako magba-backfire 'yang post na 'yan doon sa author ng post. Kung ikaw naman ang magpo-post, huwag kang maglagay ng caption na: "Mas masaya pala mag-isa." Sigurado ako na ikaw ang mababash sa sobrang cringe at KSP ng dating mo.

11.  If you cannot beat them, join them. Mag-post ka ng: "HAPPY VALENTINE'S DAY!!" na all caps, para malito sila kung excited ka ba or galit ka. Alam kong masakit pero hinay lang. Ang subtle bitterness ang pnaka epektibo. Sa loob ng jeep, bumuntong-hinga ka, sabay sambit, "February 14 na pala kaya trapik," sundan ulit ng buntong-hininga. Emotional damage pero tahimik lang. 

12. Itatak sa isipan na hindi lahat ng mag-jowa ay masaya. May mga nagpo-post ng flowers na kagabi lang nag-away. May mga may chocolate na may kasamang trauma at yung binigyan, sariwa pa ang black eye. So habang naiinggit ka, tandaan mo: Hindi lahat ng may Valentine ay may peace of mind. Ikaw single, pero payapa.

Kaya tandaan ang pagiging single ay hindi kapansanan o kamalasan sa buhay, sumpa o malubhang sakit. Ang pag-ibig ay may sariling oras ng pag-landing, parang sweldo lang 'yan. Pero hindi siya lumanding sa oras na inaasahan mo. Ang wagas na pag-ibig ay may sariling time frame na sinusunod at nililok ng tadhana para sa'yo at sa'yo lamang. Kaya't huwag magmadali at huwag maging suicidal, huwag magpahulog sa simpleng atraksiyon, huwag mag-wing rush hour ang pagkahulog sa kung kanino mo gustong ilaan ang puso mo na hindi naman para sa'yo talaga. Kung darating sa'yo 'yan, antay lang ng timing, tohl, uukol at bubukol naman 'yan kung siya ba talaga ay nakatadhana para sa'yo. Isipin mo na lang na isa itong masterpiece na pinatatag ng panahon, at kung darating na ang panahon na iyon at itinakda na ng tadhana, walang kung sinuman ang makakapigil nito. At nasa inyo na ang pagkakataon na iyon kung paano niyo pangangalagaan at poprotektahan ang pag-ibig na wagas na itinakda ng Maykapal.