Kwarentay-Singko (Part 1)

 

Hindi po tungkol sa baril ang susunod kong post. Sa tuwing may naririnig kasi tayong Espanyol na bilang at natapat sa "Kwarenta'y-singko" eh baka iniisip nila na tungkol sa baril ang ating isinusulat. Hindi po, hindi po tayo marunong magpaputok; marunong tayong magpaputok pero sa ibang bagay, oops! dirty mind. Marunong tayong magpaputok ng firecrackers, kayo talaga. At dahil diyan sa edad na ’yan, narito na naman tayo para ilaglag ang sarili sa post na ito. Ayos lang, kaunti lang naman ang talagang nakakakilala at sumusubaybay sa blog na ito, tsaka doon sa mga taong kilala ako sa totoong buhay, alam na nila ang ilan sa mga ikukuwento ko. 

Matalas pa rin naman talaga ang alaala at isa ’yan sa mga maipagmamalaki ko, kaya marami akong naisusulat dito sa Ubas na may cyanide. Naaalala ko yung mga events sa buhay ko na tumatak sa akin. Kaya samahan niyo ako sa post na ito at tayo'y magkukuwento mula noong kabataan ko. 

AGE 1

May picture ako ng 1st bday ko na nasa loob ng isang maliit na space ng aparador na regalo ni Tatay kay Nanay. Yung aparador na yun ay napakatagal na. Mula sa San Andres Bukid, Manila, ay dinala iyon hanggang sa paglipat namin sa Parañaque hanggang dito sa Imus, Cavite. Old style na aparador, siguro that was a gift from the 70s ni erpats kay nanay. Gamit pa ang lumang kamera, ang kuha sa akin at ang malupit doon ay it was printed on wood na hanggang ngayon ay nasa aming mga baul. Yung aparador last two years lang bago namin ipinasira. Hanggang nawala sa amin si Nanay noong 2024 ay talagang hindi niya muna pinadispatcha dahil sobrang sentimental din ang aking nanay, lalo na at regalo iyon ng aking tatay. 

AGE 5

Nakuwento na lang sa akin na napakaiyakin ko raw simula nang pumasok ako sa kindergarten.Gusto ko raw na lagi kong katabi si Nanay o si Tita kahit sa loob ng classroom dahil kapag umalis daw sila sa aking tabi ay aatungal ako sa iyak. I still remember the Magnolia Chocolait ay yung amoy ng kulob ng aking placemat sa loob ng lunch box. During my bike rides, binisita ko yung Kindergarten school ko, and I really felt the nostalgia, and I shed a tear.

AGE 6

Patuloy ang iyakan kahit nasa Preparatory level na ako sa St.Anthony School. My first teacher is Mrs. Wilma Baile. Ito yung mga time na hatid-sundo ako ni Nanay sa school, yung time na tatambay siya sa school with her friends na mga magulang din para sa mahabang kuwentuhan habang inaantay ang dismissal. Dito rin unang nakapag-uwi si Nanay ng mga brochure niya sa Tupperware. Siyempre, may ibang nanay na hindi lang marites ang inaatupag kundi may business din. 

AGE 7

Grade 1 with Mr Ong. Pero ang hindi ko makakalimutan ay si Michael Ramirez, na classmate kong pinahamak ako dahil napagbintangan ako na ang nagtapon ng kinusot na papel sa harap habang nagsusulat sa blackboard ng lesson namin si Mr. Ong. Aba'y ako ang itinuro kahit hindi ko naman ginawa. Ang ending, pinalahad ang palad ko, sabay palo ng kahoy ng ruler sa palad. Eh kakaahon ko lang galing sa iyakan ng Kinder at Prep. Parang bumabalik tuloy yung agony ng pagiging iyakin ko, lalo na't napagbintangan ka lang, napalo ka pa, tawanan pa ng mga classmates mo. Like, kingina niyo, no!

AGE 8

Dito na nauso ang haircut na 3x4 gupit binata. Ang paboritong barbero, si Mang Insiong, sa kanyang pinakamaliit na barberya na parang single restroom lang ng Shell Gas Station. Pero kahit maliit, tadtad ’yon ng kalendaryo at poster na mga bold ng Japanese girl at kung sino-sinong babae. Panghakot ’yon ni Mang Insiong sa mga kalalakihan para magpagupit sa kanya. Ang hairstyle ng gupit ko ay mala-Alvin Patrimonio, may bangs, mukhang bunot sabay 3x4. 

AGE 9

Advise ko si Mrs. Sakay at ang subject na hawak niya ay Science. Dito ko natutunan ang uri ng ulap, cirrus, nimbus, stratus at cumulus. Ang precipitation at kung paano nabubuo ang ulan. How an organism changes, including plant life cycles (seeds to flowers) and animal life cycles (metamorphosis, eggs to adults. Mas siyentiko ang life ko sa edad ko na ito. 

AGE 10

From siyensiya to tuli. Yes, ganap na kong binatilyo. Puwede nang makabuntis, sabi nila. Oh, ’wag ka, ang nagtuli sa akin ay may patnubay at gabay, sponsorship ng doktor na tatay ni Miss Sunshine Dizon. Ito na siguro yung sosyal na nangyari noong kabataan ko. Haist, salamat naman. Hindi ako tinuli; depukpok lang ang gamit. Buti hindi sa albularyo, dahil sa ospital ako dinala, pero sobrang hiya ko kasi di ba lalo na may mga nurse na magaganda na nag-a-assist. Nahiya tuloy ako sa pututoy ko, pero ang ending, bading yung nagtuli sa akin. 

AGE 11

Tumitigas na. Yes, tumitigas na yung yelo na inilagay ko sa freezer dahil first time naming magkaroon ng sariling refrigerator at makakainom na kami ng malamig na tubig para hindi na ako utusan kada tanghali na bumili ng yelo sa tindahan ni Aling Meding. 

AGE 12

Nakagraduate ng elementary sa St. Anthony School. Kung brown ang cocky pants at shorts ko nung elementary magtratransform na ito to black. 

AGE 13

Teenager years. Una kong nakita si ultimate crush na hindi man lang nakausap hanggang sa mag-graduate ng 4th year. Bagay nga daw talaga sa akin yung kanta ng Eraserheads, yung "Torpedo". Sagana sa tsokolate ang erpat na padala niya galing sa Saudi. Minsan, namimigay pa sa mga classmates. 

AGE 14

Rakrakan years. Nahilig ako sa musika ng mga bandang Pinoy at foreigner. Dating 89 DMZ guy na nag-shift sa NU 107 Home of New Rock. Mga panahon ng Nirvana. Smells Like Teen Spirit, Metallica's Sweet Child at Roots Bloody Roots ng Sepultura. Nauso rin ang performance sa school ng mga Battle of the Bands. Frustrated, nakakahiya kasi di naman ako marunong humawak ng mga instrumento, pero hardcore listener ako ng rock. Song hits, dito kanta doon, antay ng countdown sa NU, headbang doon. Pero kahit na ganyan, I'm proud dahil hindi ako natuto magbisyo. 

AGE 15 AND 16

I may say athletic years! First time kong maglaro ng basketball. Sa basketball court nila, si Karlo Teves ang unang nakahawak ng bola at nakapaglaro sa totoong ring ng basketball. Binili ako ng bola ni erpats pero wala naman kaming ring. Isang Sabado, dinala ko yung bola ko sa school grounds. Walang pasok ang mga estudyante at solong-solo ko sana ang basketball sa quadrangle, pero binawalan ako ng security guard dahil bawal daw. Tanda ko pa si Mang Jess, ang aming security guard na sobrang sipag. Hindi ko naman alam na bawal, kaya medyo disappointed ako. 

But I still remember a game, it was a mini-tournament na sinalihan kong Basketball club where I scored 8 fucking straight points via fastbreak. Shit, that was a Milo moment, yung para bang nagpapanting yung tenga mo sa theme song ng Milo, "great thing starts from a small beginning.", eh walang-hiya, I'm on fire, a lay-up, a jumper, and a lay-up again tapos ba naman biglang buhos lang ng ulan out of nowhere na parang RKO ni Randy Orton. Walang araw pero alam kong maliwanag pa, eh superstar moment na sana para talunin yung koponan ni Shojie Dagohoy na Arkansas. 

Masaya rin yung Intrams, kahit hindi exposed yung mga katulad naming hindi varsity, eh nakakapagmalas kami ng angking talento sa Intrams at siyempre hindi mawawala ang magpasikat. 

Sa basketball din ako kinilig nang medyo lite nung nagkaroon ng fast break pagkatanggap ko ng bola, out of my sight, may tinamaan pala akong 3rd-year high school student na babae na tumatawid sa court. Natumba siya eh, ako din, pero nilapitan ko siya and I held her hand na para bang nag-slow mo ang paligid namin simula nung inabot ko ang palad niya. Kulang na lang talaga background song eh, "Sa iyong ngiti, ako'y nahuhumaling". Para talagang MTV ang tagpo, eh, dahil naghiyawan yung mga nakatingin sa amin dahil medyo matagal-tagal yung pagkaholding hands ko sa kanya habang tinatanong siya kung okay lang ba siya. Nung nakita ko yung mukha ni girl, shet, friend ni Katrina Santos, a.k.a. Katya, yes, yung artista na nasa likod lang dati ng Funny Komiks pero naging bold star. Ang ganda ni girlie at nakikita ko na rin siya noon sa school. Petite, maputi, angelic looks. Syet, hindi ko makakalimutan yung scene na yun hahahaha! 

At 16, naranasan ko na mag-commute—ang totoong buhay bilang commuter. 4th year high school kami lumipat ng bahay sa Parañaque at ang bawat biyahe ay hassle. Kung dati nilalakad lang ang school mula sa bahay, ngayon, nag-LRT na ako araw-araw; sasakay ng dalawang jeep papunta at pauwi. Gagawa ng assignments pauwi. Gabi na makakatulog, tapos kinabukasan maglalaan ka ng oras sa biyahe, kaya maaga rin ang gising mo. 4AM pa lang, gising na kami ni Ermats at kapatid ko. 

AGE 17

Unang taon sa kolehiyo na medyo may frustrations dahil hindi ako pinayagang mag-aral sa Maynila. Naguguluhan pa rin naman ako noon kung anong kukunin kong kurso. Ang siste, nauwi ako sa isang kolehiyo sa Bacoor na tapat ng isang mall. Kahit hindi sigurado sa kursong pinili, sinubukan kong tanggapin ang kursong Bachelor of Science in Computer Science. Medyo may culture shock dahil first time kong magkaroon ng mga classmate na babae. Buong elementary and high school ko kasi magkahiwalay ang classroom ng lalaki at ng babae. Kung mahiyain na ako, mas lalo pa akong naging mahiyain. Sobrang kabado sa mga reporting lalo na't may mga nakatingin na tsiks,

AGE 18 AND 19

Tuloy ang young athletic years. Kahit nakatira na sa Cavite, pumupunta pa rin ako sa Parañaque para sa liga ng basketball na aking sinalihan. Aalis ako ng hapon at uuwi ako kinaumagahan dahil nakikitulog ako kay tita ko. Mahal ko talaga ang sport na ito at dito kasi ako sa Parañaque mas nahasang maglaro at narito rin ang aking mga kaibigan.

AGE 20

Napalipat ako ng school from Bacoor to National College of Science and Technology sa Dasmarinas, Cavite. Dito nagkandaleche leche ang pasok at schedules ko dahil naging irregular student ako at mas maraming subjects ang hindi na-credit kaya sumobra ng isang taon bago ako naka-graduate ng BS Computer Science Major in Copy Paste and Master in Editing. Iyan ang tawag sa course namin noong araw. Kung mangopya ng sagot sa katabi, para ka na rin nagko-copy-paste sa test paper, at kung mga assignments naman, iibahin lang ng kaunti ang sagot ng nagpahiram ng assignment, kaya major in editing. 

AGE 21

Dito ata sa edad na ito nabahiran ng kauna-unahang alak ang aking sistema. First time kong maimpluwensiyahan ng after-class na inom. Ayaw ko talaga ng lasa ng alak; ang gusto ko lang talaga ay ang kuwentuhan, lalo na at kapag nalalasing na ang mga kasama. Yung tipong mag-e-English na, maglalabas ng dinaramdam sa nililigawan o ka-relasyon, mga tsismis sa ibang classmate, sa professor at kung anu-ano pa. Kaya ayaw kong tinatamaan ng espiritu ng alak para marinig at maunawaan ko mismo ang tsika ng kuwentong lasing. 

Sa edad din na ito, naranasan kong nakauwi na pala ako na hindi ko alam dahil sa kalasingan. Ganun pala ang pakiramdam nun: makakatulog ka muna magdamag, pagkatapos ay suka ka nang suka na parang buntis kinaumagahan at masakit ang ulo dahil sa amats. First time na nabuking sa bahay na umiinom na pala ako ng alak hahaha. May nagkuwento rin sa akin na inihatid ako sa sakayan ng tricycle pauwi at doon sa jeep na sinakyan pauwi, eh muntikan ko na raw masukahan yung jeepney driver. 

AGE 22

Graduate na ng kolehiyo. Ito ang hirap ng pakikipagsapalaran kapag sumobra sa isang taon bago ka nakagraduate sa kolehiyo, kaya medyo nahirapan akong maghanap bago ako nag-work sa isang Korean school na maging computer technician. Later on, nakapag-decide ako na gamitin na lang ang mga natutunan ko noong nag-aaral pa ako, kaya naging isang college instructor ako sa college. Pitong taon din akong nagturo ng computer learning at programming language. Kahit siguro kaunti lang yung achievements ko sa buhay, eh marami naman akong napagraduate na estudyante at yung iba ngayon, maayos ang pamumuhay. 

Oh, hanggang dito na lang muna ang paglalaglag ng sariling kuwento at paghalungkat ng baul ng nostalgia. 😄 Kung interesado ka pa, kaunting hintay lang para sa Part 2—baka kapag sinipag, ginanahan, at hindi tinamad ang may-akda, may kasunod pa ulit.

Pinoy Phrase: Lutong Makaw

Isa rin siguro ito sa mga pinaka-colorful na bagay tungkol sa kulturang Pilipino — ang bilis nating gumawa ng mga bagong salita at expressions. Sa Pilipinas, hindi kailangan ng dictionary para sumikat ang isang phrase. Kailangan lang madalas marinig, nakakatawa, relatable, at kayang ipang-asar o ipambiruan sa tropa. Kaya nga mayroon tayong mga katagang tulad ng “Lutong Makaw,” “Awit,” “Petmalu,” “Edi wow,” “Charot,” “Gigil,” “Werpa,” at “Lodi.” Ang nakakatuwa pa rito, kahit minsan walang exact English translation ang mga salitang ito, gets agad ng kapwa Pinoy ang ibig sabihin dahil bahagi na sila ng ating humor, araw-araw na usapan, at makulay na kultura. Instantly connected talaga ang bawat Pilipino basta sa kalokohan. Through the years, tayo nakakaimbento ng mga bagong salita either pure Tagalog o may halong Ingles o Bisaya, diyan magaling ang mga Pilipino. Baka nga makagawa na tayo ng isang libro sa mga salitang naipon, nabigyang-kahulugan at naimbento ng bawat Pilipino. 

Ngayon, pag-usapan natin yung salitang "Lutong-Makaw". Tuwing kailan ginagamit? Saan nagsimula? At ano ang kahulugan ng Pinoy phrase na ito?

Sa Pilipinas, hindi lang pagkain ang may “luto.”

Pati laban sa basketball, singing contest, raffle draw, beauty pageant, election, at minsan kahit barangay basketball finals — puwedeng magkaroon ng “lutong.”

At kapag narinig mo ang linyang:

“Ay naku, lutong Makaw ‘yan!”

Alam mong may naaamoy na namang kalokohan ang mga Pinoy.

Ang “Lutong Makaw” ay isang Filipino slang o expression na ginagamit kapag ang isang resulta ay mukhang dinaya, scripted, o may bias. Karaniwan itong sinasabi kapag tila may favoritism, may “under the table” na nangyari, may koneksyon ang nanalo, o parang napagdesisyunan na ang kalalabasan bago pa man magsimula ang laban, contest, o anumang kompetisyon. Sa simpleng salita, ito ang paboritong expression ng mga Pinoy kapag pakiramdam nila ay hindi naging patas ang resulta.

Sa madaling salita:

“Hindi patas ang laban.”

Kapag may contestant na sintunado pero nanalo?

“Sus luto”

Kapag may obvious foul pero walang tawag ang referee?

“Lutong Makaw ref, masyadong halata!”

Kapag hindi pumasok sa Top 5 ang Miss Philippines sa Miss Universe?

"Cooking show naman, mas maganda pa yung sagot sa Q&A ng Pilipinas kaysa sa Colombia!"

Pero saan nga ba nagmula ang salitang Lutong Makaw?

Ang “Makaw” ay tumutukoy sa Macau — ang kilalang gambling capital ng Asya.

Noong dekada 70 hanggang 90s, naging popular sa mga Pinoy ang ideya na kapag may “dayaan” o “fixed” na laro, ikinukumpara ito sa gambling at rigged betting culture na iniuugnay noon sa Macau. Dahil dito, nabuo ang expression na:

“Lutong Macau” o “Lutong Makaw.”

Ang salitang “lutong” naman ay parang metaphor ng “niluto na” o “napagplanuhan na.” Parang ulam na matagal nang nakasalang bago pa ihain. Kaya kapag sinabi mong “lutong Makaw,” ibig sabihin:

“Parang niluto na ang resulta bago pa magsimula.”

Classic Pinoy humor — ginawang pagkain ang corruption. 

Bakit nga ba “Makaw” at hindi “Macau”? Simple lang — dahil Pinoy tayo. Mahilig tayong gawing mas local-sounding at mas madaling bigkasin ang mga foreign words hanggang maging natural na parte ng pang-araw-araw nating usapan. Tulad ng “computer shop” na minsang nagiging “kompyuteran,” o “basketball court” na simpleng “korte” na lang, ang “Macau” ay naging “Makaw” sa bibig ng mga Pilipino. Mas madaling sambitin, mas catchy pakinggan, at mas bagay isigaw habang gigil na gigil ka sa harap ng TV kapag feeling mo ay may dayaang nangyari sa laro o contest.

Pero kung titingnan natin, bad trait nga ba ito ng mga Pinoy? Hindi nga ba hirap tumanggap ng pagkatalo ang mga Pinoy? Siguro isa rin ito sa mga dahilan kung bakit madalas gamitin ang “Lutong Makaw” sa sports, lalo na noon sa mga laban ni Manny Pacquiao at tuwing naglalaro ang Gilas Pilipinas sa basketball. Kapag dikit ang laban at natalo tayo dahil sa questionable referee calls, foul na hindi tinawag, o desisyong hindi pabor sa atin, automatic ang sambit ng marami: “Cooking show!” o “Lutong Makaw!” Para bang parte na ito ng pagiging sports fan sa Pilipinas. Ngunit tanong din ng ilan: emosyon lang ba ito ng mga fans, o talagang medyo “ampalaya” lang tayong mga Pinoy kapag natatalo? Marahil ang kombinasyon ng dalawa. Dahil passionate tayong sumuporta, mas dama natin ang sakit ng pagkatalo, lalo na kapag ipinaglalaban natin ang pride ng bansa. At bilang mga Pilipino na mahilig sa drama, humor, at commentary, minsan ginagawa nating biro, meme, o expression ang frustration kaysa kimkimin na lang nang tahimik.

Isa sa mga talent nating mga Pilipino ay ang kakayahang gawing katawa-tawa o nakakaaliw ang frustration. Imbes na gawing full dramatic confrontation ang isang sitwasyon, kadalasan ay ginagawa natin itong expression, meme, o biro na madaling maka-relate ang iba. Kaya ang “Lutong Makaw” ay hindi lang simpleng slang o casual na salita; bahagi na rin ito ng humor, sarcasm, at pagiging mapagmasid ng mga Pinoy sa mga pangyayari sa paligid nila. Ito rin ‘yung klase ng phrase na kapag narinig mo kahit saan mang parte ng mundo, alam mong Pilipino ang nagsasalita dahil very Pinoy ang dating, humor, at paggamit nito.

Ginagamit pa rin ba hanggang ngayon ang “Lutong Makaw”? Oo naman. Hanggang ngayon, buhay na buhay pa rin ang phrase na ito, lalo na sa mga sports, reality shows, pageants, politics, online games, at kahit sa mga simpleng office raffle minsan. Sa dami ng sitwasyong puwedeng paggamitan, parang hindi na ito nawawala sa vocabulary ng mga Pinoy. Actually, kapag may nanalong kamag-anak ng organizer, automatic na may isang tito o tiya na magbubulungan o magsasabi ng “Alam na this… lutong Makaw.”

Sa bansang mahilig sa videoke, basketball, beauty pageants, at tsismisan — natural lang na magkaroon tayo ng sariling term para sa mga laban na parang “naplantsa na.”

At aminin natin…

Kahit ilang dekada na ang lumipas, buhay na buhay pa rin ang espiritu ng:

“Uy parang lutong Makaw ah…”

Paano Kung Mauso Ulit Ang Mga Blog Sites?

Unti-unti na talagang bumabalik ang mga bagay na akala natin ay naiwan na lang sa nakaraan. Ngayon, maraming kabataan at millennials ang muling nahuhumaling sa mga dating uso noong 2000s at early 2010s. Biglang naging cool ulit ang mga digicam photos na may grainy at candid vibes. Bumabalik din ang wired earphones dahil sa classic aesthetic at nostalgic feeling nito. Kahit ang mga lumang social media styles at concepts, katulad ng Friendster, ay bumalik na rin, ngunit sa ilang platform lamang ng cellphones. Parang may collective longing ang mga tao sa mas simple, mas personal, at mas totoong Internet experience noon.

Sa panahon ngayon na halos lahat ay mabilis, short-form, at swipe culture, marami rin ang nagsisimulang ma-miss ang panahon na mas meaningful ang online interactions. Yung tipong hindi mo kailangang magmadali sa content. Yung naglalaan ka talaga ng oras para magbasa, magsulat, at magkuwento.

Kaya minsan mapapaisip ka rin: paano kaya kung bumalik din ang mundo ng blogging? Na kagaya ng ginagawa ko hanggang ngayon. Sabihin na natin old school na, pero eto pa rin talaga yung nakakapagpasaya sa tahimik kong mundo. 

Paano kung muling mauso ang paggawa ng sariling blog sites? Yung may sariling design, sariling personality, sariling music playlist, at mga mahahabang kuwento tungkol sa buhay, travel, pagkain, at nostalgia. Paano kaya kung sa halip na puro 15-second videos at endless scrolling, bumalik ulit yung excitement ng pagbabasa ng bagong blog post mula sa paborito mong writer? Paano kaya kung lahat tayo ay naging writer sa isang iglap at makapag-share ng bawat kuwento sa ating online diaries, katulad nga ng mga blog site. 

At sa totoo lang, posible iyon. Kung nakakabalik ang retro gadgets, old-school aesthetics, at vintage Internet culture, baka isang araw pati blogging ay magkaroon ulit ng bagong golden era.

May panahon noon na ang Internet ay parang isang malaking tambayan ng sari-saring personalidad. Bago pa man naging sentro ng online world ang social media, buhay na buhay ang mga blog site. Dito nagsusulat ang mga tao ng kanilang saloobin, travel experiences, pagkain, opinyon, hugot, reviews, love letters, poems at kung anu-ano pang kuwento tungkol sa buhay. Hindi ito paramihan ng followers, views, at reactions. Mas personal, mas mahaba, at mas may kaluluwa ang bawat post, yung talagang galing sa puso ang lahat ng salita at letra. 

 Sa panahon kasi ng short videos na tinatawag nilang "reels" at mabilisang scrolling, parang naging fast food na ang content consumption. Swipe dito, scroll doon, tapos limot agad pagkatapos ng ilang segundo.

Pero ang blogging, iba ang epekto. Kapag nagbabasa ka ng blog, parang nakikipagkuwentuhan ka sa totoong tao. Mas ramdam mo ang personality ng writer. Mas detailed ang stories. Mas may emotions. Hindi minamadali.

Imagine this generation o di kaya lahat ng friends mo sa Facebook ay mahilig na rin magsulat, they might discover:

• long-form storytelling
• personal travel blogs
• funny life experiences
• nostalgic childhood memories
• food reviews para sa mga foodies at mga sweet tooths
• opinion blogs na hindi puro bardagulan

Baka sakaling bumalik din ang excitement ng “abangan ang next post.”

Hindi naman mawawala ang social media, pero aminin natin: nakakapagod din minsan. Halos lahat ngayon ay nakabase sa algorithms, trends, at viral content. Kailangan mabilis, catchy, at minsan exaggerated para mapansin.

Sa blogs, hindi mo kailangang makipag-unahan sa trends. You write because you want to express yourself. Hindi mo kailangang sumayaw, manakit ng tao para mag-trend,  gumawa ng prank, o makipagbardagulan para lang magkaroon ng audience.Meron pa nga scripted stories, di ba?

Mas authentic ang blogging dahil ang bida rito ay ang kuwento at hindi lang ang virality.

Maaari nga kayang bumalik ang blogging?

Posible. Sa totoo lang, marami nang tao ngayon ang napapagod sa toxic at mabilis na mundo ng social media. Kaya nga sumisikat ulit ang slow living, digital minimalism, at nostalgia content. Maraming millennials at mga lumaki noong 80s, 90s, at early 2000s ang nami-miss ang simpleng Internet experience noon.

At baka balang araw, magsawa rin ang bagong generation sa puro maiikling video. Baka hanapin nila yung mas meaningful at mas personal na content. Yung hindi lang pinapanood kundi talagang binabasa at iniintindi.

There's a real beauty in reading true stories. Ang mga blog kasi ay parang digital diary ng isang panahon. Kapag binasa mo ulit after many years, bumabalik ang memories, emotions, at vibes ng era na iyon. Parang time capsule ng Internet.

May charm ang simpleng pagbabasa ng blog habang umiinom ng kape sa gabi, nakikinig ng old songs, at tahimik lang ang paligid. Walang pressure. Walang ingay. Ikaw lang at ang kuwento.

At kung sakaling bumalik nga ang blogging culture, baka iyon din ang maging paalala na hindi lahat kailangang madalian. Minsan, mas masarap pa rin basahin ang mga kuwentong isinulat mula sa puso kaysa sa content na ginawa lang para mag-viral.

Interesting na rin ang pagbu-build ng sariling blog site dahil napakadali na rin gumawa ng website ngayon. Kapag nakagawa ka na, siguradong maaaliw ka sa paglagay ng mga abubot kagaya ng flag counter na meron ako sa aking blogosperyo. Ito yung mga taong bumibisita sa blog sites mo, pero malalaman mo ’yon sa kung saan sila galing o kung saan nag-view sa website mo. Kaya minsan it's better to write a blog in English, malay mo, may naaaliw na pala na foreign citizen sa mga isinusulat mo, eh di astig. Isa pang pinaka-exciting sa blog ay yung mga comments sa post. The more they interact, mas lalo kang gaganahang magsulat dahil nakaka-relate sila sa mga isinusulat mo. Try also to put emojis sa dulo ng bawat post mo para malaman nila yung reactions nila habang binabasa ang isang particular post. 

Social Distortion - Story of My Life

Choosing a Blog name

Kapag gumagawa ng blog noon, halos ilang araw mong iisipin kung ano ang perfect blog name. Kailangan catchy, madaling tandaan, at tugma sa klase ng content mo. Para itong pangalan ng sarili mong maliit na mundo sa Internet.

Halimbawa:

Kung tungkol sa nostalgia at childhood memories:

• Batang 90s Diaries
• Lumang Kanto Stories
• Notebook ng Dekada Nobenta
• Alaala Avenue
• Radio Cassette Memories

Kung travel and food blog:

• Lakwatsa Chronicles
• Kape at Biyahe
• Gala ni Juan
• Foodtrip Republic
• Padyak Adventures

Kung personal thoughts at daily life:

• Random Thoughts ni Jack
• Midnight Typings
• Buhay Tambay
• Mga Kwento sa Isipan
• Tahimik Lang Ako

Kung comedy or relatable blogs:

• Usapang Kanto
• Tambay Chronicles
• Walang Preno Blog
• Sabaw Moments
• Kuwentong Kalye

Kung tungkol sa technology at gaming:

• Pixel Tambayan
• Tambay sa Computer Shop
• Dial-Up Days
• Retro Gamer PH
• Ctrl Alt Tambay

Noong blogging era, ang blog name ay parang extension ng personality mo. Kahit simpleng pangalan lang, nagiging memorable dahil sa content at writing style ng may-ari. Ang akin ay ubas na may cyanide. I explain this in one of my posts: Bakit ganito ang pangalan ng aking website. It's just simply a part of the lyrics ng kanta ng paborito kong banda nung simula pa lang ako na gumagawa ng website, ang bandang yun ay ang Radio Active Sago Project, sikat sila around 2010. Kung mapapakinggan niyo yung kanta nilang "Food Trip," doon ko nakuha ang linya. Medyo astig kasi ang dating sa akin, eh ako naman, madali akong mag-decide, lalo na in-game ako gumawa ng isang bagay, katulad nga ng paggawa ng website ng aking blog. Dapat naaayon din ang blog name mo sa design ng website mo para may connectivity, together with the styles of your writings. One more thing, you should have an identity, a logo of your chosen blog name. Oh, di ba kung medyo techy ka, mas maganda ang magagawa mo. Look how fun blogging is. Sa paggawa pa lang ng bahay ng blog mo, napaka-interesting na. The design will fit your personality as well.

Ang mga sikat na Blog sites noon: 

• Blogger
• WordPress
• Tumblr
• LiveJournal
• Xanga

Dito nagsimula ang maraming writers, photographers, poets, at content creators bago pa man maging mainstream ang influencer culture. I used Blogger as my chosen platform kasi mas madaling makagawa ng website at ready na rin yung mga themes na puwede mong gamitin na fifit sa writing style mo. Add ka lang ng mga appropriate graphics, kaunting abot sa main page kagaya ng like buttons, number of visitors at flag counters. Gaganda na ’yang blog site mo at hindi na magmumukhang plain. Pero hindi naman nasusukat sa ganda lang ang mga blog dahil nakasentro pa rin dito ang mga ipupublish mong thoughts at mga kuwento. Kaya, ano pang hinihintay niyo, tutal nagbabalikan na rin ang lahat (ang X mo lang ang hindi), simulan mo na magkuwento, simulan mo na magsulat, simulan mo na ang mga bagay na gusto mong ilarawan at isulat. 

Imagine mo yung halo ng modern web design at classic blogging vibes ng early 2000s. Parang nostalgic pero sosyal at mas creative.

Possible ring bumalik yung personality ng websites. Hindi katulad ngayon na halos magkakamukha ang social media profiles, sa blogs puwedeng unique talaga ang bawat page depende sa owner. Kapag pumasok ka sa blog, ramdam mo agad kung sino yung personality sa likod ng website.

Kapag nabasa mo 'to, sana makita ko na mayroon ka na ring ipinagmamalaking blog sites at siguradong susuportahan kita at magbabasa ako ng mga kuwento mo! 

Comfort Activities in the 80's

When I was between my uhugin at bagong tuli years, napakaraming activities sa loob at labas ng bahay na puwede mong gawin—lalo na kapag sinumpong ka ng matinding ka-boringan. Wala pang gadgets noon, wala pang cellphone, computer, o internet. Pero kahit simple lang ang buhay noong dekada ’80 at ’90, punong-puno naman ito ng masasayang alaala at activities na hanggang ngayon ay buhay pa rin sa memorya natin.

Kaya tara, isa-isahin nating balikan ang mga common na pinagkakaabalahan nating mga ka-dekada noon—yung mga panahong ang entertainment ay hindi naka-charge, hindi kailangan ng WiFi, at hindi umiinit sa kakalaro buong araw

KOMIKS 

Isa sa pastime ni Juan pagkatapos ng tanghalian ay hihiga sa duyan, nakataas ang damit dahil sa init ng tanghalian, at magbabasa ng komiks sa ilalim ng puno. Aminado tayo na isa sa mga adik magbasa ng komiks noong 80s. Napakamura lang kasi nito noon sa halagang 7 pesos lang ay may pang-ubos-oras ka na at napakaraming brand ng komiks na pagpipilian. Noon, hitik na hitik ang mga newspaper stand ng komiks, magazines, tabloids, song hits at kung anu-ano pang babasahin. Tila nga nagiging tambayan pa ito ng mga mahihilig magbasa. Isa sa mga kagandahang aspeto ng komiks ay hindi lang ito nagtatapos sa isang basahan dahil ang bawat kuwento ay may karugtong o may aabangan sa susunod na edition ng komiks na iyong tinatangkilik. Para itong mga teleserye sa telebisyon but in a reading manner. Kaya kung gusto mong malaman ang susunod na nangyari sa inaabangan mong kuwento, bibili ka talaga ng susunod na labas. Kaya ako nakapagkolekta ng funny komiks noong 80s hanggang sa dulo ng dekada nobenta. Medyo nalungkot lang dahil ang mga koleksiyon na iyon ay inanod ng baha at ang iba ay nawala na lang. 

BOGGLES

Alam niyo ba yung larong ito? The best past time ito lalo na kung brownout. Kasi alam niyo, madalas na mawalan ng kuryente noong dekada nobenta, more specifically in 1995. It was like a box with rectangular dice with letters printed on every face of the dice. To begin the play, you need to shake the box full of dice with letters until the dice gone on its place. Kapag nakalatag na yung mga dice of letters, now it's time to play. Kailangan makahanap ka ng mga words na nagkakasama ng 3 to 4 letters. Kapag walang word na nakakuha ng word na nahanap mo, then points for you. At kapag medyo alangan sa word na nakita mo at hindi kapanipaniwalang nag-exist, a consult will be done on a dictionary kapag merong ngang ganung salita, then points for you. Oo nga pala merong timer, a cool timer like hourglass. Eto yung buhangin na nauubos sa hourglass sa loob ng isang minuto. Kaya dapat mabilis kang magsulat ng mga makikita mong words in a span of 60 seconds. Ang ayaw ko lang eh yung time na ishashake na yung mga dice kasi sobrang ingay nun. 

HANGING BASKETBALL HOOP

Dahil nahilig ako sa basketball, siyempre, sumusuporta si erpats, kaya naman binilhan ako niyan sa Harrison Plaza ng hanging basketball hoop na ikinabit naman sa likod ng bahay namin. Hindi siya standard basketball ring, kaya maliit lang na bola ang kailangan. Natatandaan ko pa na nanghihiram lang din ako sa tatay ko ng kanyang tennis ball na ginagamit ko para makapaglaro ng basketball dun sa ring na binili niya.At dito naman nagkaroon ng istorya na nagkaroon ako ng scarface malapit sa aking noo. Gumulong kasi yung bola ng tennis dun sa nakatayong piece ng yero na nakabalandra sa aming gate. Ayon sa pagyuko ko, bumagsak at nasliced ang aking pisngi. Maraming dugo ang nabawas kaya itinakbo ako sa clinic ni Dr.Valderrama sa San Andres, Bukid. Diyan talaga sa hanging basketball hoop na 'yan ako unang naengganyong maglaro ng basketball hanggang sa pagtanda at paglaki.

BRICK GAME

Kasabayan ito ng craze ng Tamagotchi. Ito talaga ang super pastime ng 90s kids: mag-build at kumpleto ng bricks, magburahan ng high score, at magpataasan ng level. Sa brick game, yung unang sign kung paano ang paghawak ng mga tao sa kani-kanilang cellphones, dahil kahalintulad ng hitsura namin kapag naglalaro kami ng brick game. May iba't ibang kulay at tunog ang mga brick game. Mapa bata o matanda naglalaro noon ng brick game. 

FAMILY COMPUTER

I didn't have a personal family computer back then; it was introduced by my elementary classmate, Francis Sudaria. Mas nag-level up ang experience ko sa gaming. Medyo nawalan na ako ng gana sa brick game dahil na-experience ko na ang paglalaro ng mga bala sa family computer. Dito ko nakilala sina Sub-Zero, Scorpion, Raiden, Baraka at iba pang fighters ng Mortal Kombat. The first time, I was amazed. I was controlling a character, and I was defeating another character. It was really fun and never have I enjoyed myself in my life as a kid back in the 90s. The blood rushing to my opponent's face when I punched, when I kicked, haha, it was truly amazing, lalo nung natutunan ko yung mga moves to perform a "Fatality" when the video game says "FINISH HIM." Oh yes, pugot ang ulo, nasunog ang katawan at natunaw sa acid na laway. Yes, the Mortal Kombat game is truly brutal. That was the game's trademark until now!

MTV

It was not really my thing, but it got me interested when I saw my favorite music in a video, para bang nakukuha mo yung istorya ng kanta dahil sa music video na ginawa ng artist. Tsaka hindi naman talaga natin noon nakikita ang mukha ng artist, right? Kaya may factor na "uy sila pala yun", "ang ganda pala ng kumanta niyan", "grabe astig pormahan ng bandang.." Sa MTV, makikilala mo yung artist na kumanta ng favorite song mo, lalo na kung foreign artist. Bukod pa diyan, kaabang-abang din ang weekly countdown kung saan na ba napunta ang numero ng paborito mong kanta—bumaba? tumaas? Or still at the same number after a week?

The Grays - "The Very Best Years"

EATING JOLLIBEES

Of course, as a batang 80s na lumaki sa 90s, hindi masaya ang kabataan mo kung hindi ka napasyal at kumain sa Jollibee. Halos ata lahat ng kabataang Pilipino ay binditado ng mga pagkain ni Jollibee. Tandang-tanda ko pa na kada suweldo ni Tita at kahit gabi na ay kasama sa routine namin kumain sa Jollibee every Tuesday. Nakakakolekta rin kami ng mga collectibles na laruan sa Jollibee, katulad na lamang ng Teenage Mutant Ninja Turtles na sharpener. Halos nakumpleto ko ang character; ang kulang ko lang ay si Casey Jones. Uuwi kaming busog ng Martes ng gabi at ang maaabutan naming palabas sa TV pag-uwi ay yung Palibhasa Lalake na. 

 THE NEVER-ENDING STORY OF PLAYING

Ang batang hindi dumaan sa mga larong kalye ay hindi masaya ang childhood. Mula sa habulan, taguan, patintero, langit-lupa, tumbang preso, luksong-baka, sipa, at kung anu-ano pa, ang lahat ng 'yan ay naranasan kong laruin. Walang pakialam kahit masugatan ang tuhod, magmukhang taong grasa sa dumi, huwag lang maging burot sa mga laro. Iba yung feeling na kapag pababa na ang araw ay tuloy pa rin ang takbuhan, sigawan at saya na walang patid. Kapag pagod na, may mga dalang ice-tubig at uupo sa pavement ng kalsada, kaunting kuwentuhan habang nagpapahinga, sabay bukas naman ulit, magsisiuwian na sa kanya-kanyang bahay. 

Those were the days na talagang ipinagmamalaki kong lumaki ako sa panahon ng otsenta at nobenta. Isang era na simple lang ang buhay pero punong-puno ng saya, tawanan, at totoong samahan. Wala pang gadgets na humahawak ng atensyon ng bawat tao, wala pang social media na nagdidikta ng uso at buhay. Noon, ang communication ay personal—may kuwentuhan sa kanto, tambayan sa labas, harutang walang katapusan, at mga tawanan na hindi kailangan ng camera para maging memorable.

Masaya ang bonding noon dahil tunay at ramdam mo ang presensya ng bawat isa. Kapag may reunion, piyesta, birthday, o simpleng inuman sa labas ng bahay, lahat ay present, hindi lang physically kundi emotionally. Ang mga kaibigan mo noon, kilala mo talaga. Ang mga kapitbahay parang kadugo na rin. Ang mga bata, mas gustong maglaro sa kalye kaysa magkulong sa kwarto habang nakatutok sa cellphone.

Nakaka-miss ang panahon na ang excitement ay manggaling sa simpleng bagay—panonood ng paboritong cartoons tuwing umaga, paghihintay ng bagong episode ng TV shows, paglalaro ng teks, jolens, patentero, tagu-taguan, o pakikipagkuwentuhan hanggang gabi sa ilalim ng poste ng ilaw. Hindi kailangan ng mamahaling gamit para sumaya dahil ang happiness noon ay nanggagaling sa totoong koneksyon ng tao sa tao.

Iba ang warmth ng generation natin. Mas personal, mas makulay, at mas totoo. Kaya minsan hindi maiwasang sabihin na may mga bagay na hindi na kailanman mararanasan ng generation ngayon dahil binago na ng modern technology ang paraan ng pakikipag-usap, pakikisalamuha, at pamumuhay. Convenient man ang mundo ngayon, iba pa rin ang saya ng panahong walang internet, pero punong-puno naman ng tunay na memories.

Comfort Activities in Early 2000s

During the early 2000s, I was still in my teenage years—papunta na sa huling yugto ng pagiging teenager. Hindi rin masasabi na boring ang life namin noon. Bukod sa hilig ko sa sports, marami rin kaming puwedeng gawin sa loob ng bahay. Kaya eto, sa ngalan ng masasayang alaala, uungkatin na naman natin ang ating mga nostalgic memories. Here’s my list of activities back then.

DVD MARATHON

Those DVD's back then were really shiny and new. Kapag may DVD ka, para ka na ring nakaangat ng kaunti sa buhay. A DVD is a type of new generation pagdating sa panonood ng pelikula na para bang kakaahon lang natin sa mga VCD at Betamax. Ang kaibahan, sa DVD, ang mga kopya ng bala ay higit na mas malinaw kaysa sa VCD. It was a time na nauso ang salitang "DVD Marathon", sa modernong salita, "binge-watching". Magsasawa ka sa pelikula dahil sa isang bala ng DVD ay halos 4 na pelikula ang puwedeng pagkasyahin para mapanood sa DVD player. Kaya naman halos lahat sa atin talaga ay mayroong DVD collections na ngayon siguro ay inaalikabok na sapagkat hindi na rin naman uso ngayon ang DVD media at halos wala na rin ang nagtitinda nito. Bukod pa diyan, pinagtibay na ang policy sa piracy. During that time, ang nagpasaya sa akin ay yung series of horror movies. Nanonood kami every weekend. Lumipas pa ang panahon, na-upgrade na rin ang mga CD-ROM ng computer units at nagkaroon na rin ng DVD-ROM kung saan puwede ka na rin makapanood ng movies sa harapan ng computer mo. These DVD-ROMS can also create a copy of a DVD disk from downloadable movie content on the Internet. Noong early 2000s, sumikat ang CDR-King kung saan makakabili kayo ng mga murang computer accessories at gadgets. Uso rin noon ang CD-burning, kaya yung mga computer shops ay bugkos-bugkos noon sa pagbili ng mga rewritable at recordable CDs. 

CD BURNING

Oh yes—itong bahay namin dati, parang unofficial piracy laboratory. I used to collect CDs—yung mga murang-mura na nabibili ko sa nearby mall. Burned copies lahat, pero naka-case pa ‘yan ha, complete with printed album art—feeling legit kahit medyo “underground” ang source.

Mahilig ako sa rock at metal, at dito ko nakilala yung mga paborito kong banda hanggang ngayon. Bonus pa, na-amaze talaga ako noon sa mga cover art—yung tipong kahit hindi mo pa naririnig yung kanta, sold ka na dahil sa artwork pa lang.

Mas lalo pang lumala ang CD-burning hobby ko nung nagkaroon na kami ng internet. Doon na ako naging suki ng CDR King—bili ng recordable CDs na parang namamakyaw lang ng kendi. Tipong “isang pack nga po… o sige, dalawa na pala.”

Oo, alam ko naman na medyo sablay ‘yun—but hey, poor man’s collection lang. Binibili ko talaga yung CDs, hindi lang para pakinggan, kundi para i-display sa kwarto ko. Parang mini music library—depende na lang kung anong trip ng mood ko: senti, headbang, o emo-emo sa gabi.

At hindi lang music—pati movies, bina-burn ko rin sa CDs. Tapos weekend bonding namin ng mga pinsan ko, manonood kami. Ang saya panoorin lalo na kapag horror—yung tipong ako yung may hawak ng copy, pero sila yung sumisigaw sa takot. Sulit na sulit yung effort sa pag-download at pag-burn kapag naririnig mo na yung sabay-sabay nilang tilian. Like, "Huwag na kayong maghalikan, tumakas na kayo!" 

FOOD

Mawawala ba naman ’yan?

Ice cream, pizza, at KFC Hotshots—yan ang usual lineup. Well, ice cream alone makes me happy. To hell with calories and whatever consequences eating brings. Kapag maganda ang pelikula, dapat sabay ang aksyon sa screen at ang pagnguya ko—full experience kumbaga. Kaya sige lang, pig out kung pig out.

Oo, minsan alam ko namang pagkatapos, medyo mapapasama ang pakiramdam. Pero at least, masaya ako kahit papaano. Ganun naman talaga, ‘di ba? Happiness—even if it’s just a temporary distraction from boredom.

Pero ayun nga, bad eating habits catch up with you. Hindi rin biro ang epekto sa health. Andito pa rin naman ako—surviving, ika nga. Pero minsan mapapaisip ka rin, kasi parang nasa dugo na talaga. It runs in the family. Karamihan sa amin, may ganitong kondisyon.

Nakakatawa nga eh—dati sobrang athletic ako, mula teenage years hanggang mag-30. Pero kahit anong takbo at pawis mo noon, hindi pa rin pala sapat para takasan ang tinatawag kong “literal achy breaky heart.” Parang kahit anong alaga, may mga bagay talaga na hindi basta-basta naaayos.

Korn - Word Up

BLOGGING

Hindi man ito nagsimula noong early 2000s, pero matagal na talaga akong mahilig magbasa. Bata pa lang ako, hilig ko na ang magbasa—lalo na kapag may bagong labas na funny komiks tuwing biyernes. Para sa akin, magkapamilya ang pagbabasa at pagsusulat—hindi sila puwedeng paghiwalayin.

Nagsimula akong gumawa ng blog site noong 2015. At ayun—11 years na rin pala akong nagsusulat dito sa Ubas na may Cyanide. Ang inspirasyon ko? Yung mga naunang blog sites na sinusubaybayan ko noon. Para sa akin, sila ang mga alamat—yung mga unang nagtayo ng kanilang “munting tahanan” sa internet, o kung tawagin nila, “blogosperyo.”

Iba yung saya kapag may bumibisita sa blog mo—nagbabasa, nag-iiwan ng komento, at na-a-appreciate ang sinulat mo. Parang gasolina ‘yun para lalo kang ganahang magsulat. Siyempre, may mga panahon din na nawawala—walang update, walang idea, parang mental block na ayaw umalis. Pero kahit ganun, binabalik-balikan pa rin ang blogosperyo. Kasi sa dulo, nandun pa rin yung urge na magsulat.

Depende rin talaga sa mood, inspirasyon, at sitwasyon ng buhay kung kailan susulat ang isang manunulat. Ilang beses na ring nagbago ang itsura ng blog site na ito—may revisions, may redesigns, may mga panahong muntik nang iwan. Pero heto pa rin, buhay pa rin… at nagsusulat pa rin ang may-akda.

May nagbabasa pa ba?

Yun ang tanong.

CAMFROG CHATTING

Inaamin ko, noong mga panahong nagtuturo pa ako sa kolehiyo, madalas ko ring sinasabayan ng pagpupuyat ang tambay ko sa Camfrog. Para siyang Yahoo Messenger—i-install mo lang, tapos puwede ka nang makipag-chat at makipagkaibigan online. 

Ang tambayan namin noon ay isang room na ang pangalan ay CHATMATES. Member ako doon nang matagal—mga 2006 hanggang siguro 2012. Doon ako nakakuha ng maraming online friends, yung tipong kahit hindi mo pa na-meet in person, parang tropa mo na talaga.

Anong ganap sa room? Aba, hindi basta-basta—parang noontime show sa internet! May mga pa-games tulad ng trivia, “name that tune,” “bring me,” at kung anu-ano pang pa-contest. At hindi lang bragging rights ang premyo—may load pa! Oo, regular load sa cellphone—panahong wala pang GCash, kaya malaking bagay na ‘yun. Tipong kahit hindi ka makakabili ng snacks, may pang-text ka naman buong linggo. Natatawiran ko na palagi akong nananalo kapag ang genre ng Name That Tune ay rock. The fastest fingers who can type the correct answer get the points. 

Pero hindi lang puro games—may kuwentuhan din, heart-to-heart talks, minsan drama, minsan scary stories. Para kayong isang community—kahit magkakalayo, pinagdudugtong ng webcam at chat box.

At doon ko rin natutunan na kapag marunong kang rumespeto online, mas madali kang makakahanap ng tunay na kaibigan—even in a virtual world.

Siyempre, kasabay pa nito ang kasikatan ng Yahoo Messenger, kaya minsan ang problema mo ay hindi kung may kausap ka—kundi kung saan ka maglo-log in. Camfrog ba o Yahoo? Problema ng mga sosyal noon.

At oo, marami rin akong naging kaibigan sa Yahoo Messenger—kaya doble ang buhay online ko dati.

Ngayon, to kill your boredom is to argue with the social media's comment section, ang pangit na, o di kaya ay makipag-engage sa mga fan site na dinodiyos ang mga paborito nilang artista. Eew! Panay bangayan kaliwa't kanan, walang calmness. Buti pa nga, noong uso pa ang Farmville at Tetris Battle sa Facebook, wala 'yang mga awayan na 'yan. Ngayon, they make us busy through "maritessing", strike a scripted joke sa reels, and lahat ng fake acting, lalo na may AI ang nangunguna. Kaya para sa akin, the realness of activities back then is hindi matatawaran. It's pure, no fake, at higit sa lahat, masaya. Ang napepeke lang ay CD at DVD copies.

2026 Food Review: Ang Pagbabalik ng Ultimate Burger Steak

2013 Ultimate Burger Steak vs 2026 Ultimate Burger Steak

Biruin mo ‘yon—biglang nagkaroon ng food review dito sa Ubas na may Cyanide. Hindi naman talaga ito ang usual na ginagawa ko. Mas sanay akong magsulat ng mga kuwento, musings, at kung anu-anong reflections tungkol sa buhay.

Pero siguro ganun talaga—may mga pagkakataon na ang simpleng pagkain ay nagiging tulay para balikan ang mga alaala.

This is a rare thing we do—but somehow, it felt right.Kapag naririnig ko ang salitang “ultimate,” dalawa agad ang pumapasok sa isip ko. Una, si Ultimate Warrior—ang childhood wrestling na kinabaliwan ng batang 90s na nasobrahan sa energy na ginagaya namin palagi ang entrance action na para bang sinapian kami ng isang kangkarot, takbo dito, takbo doon, pabuga-buga ng hangin at itinataas ang dalawang kamay na parang nagraraise the roof.  Pangalawa, mas personal… ang tawag ko sa crush ko noong high school: “si ultimate crush.”

Kaya naman nang marinig kong nagbabalik ang Ultimate Burger Steak ng Jollibee, hindi lang siya basta pagkain—parang halo-halong nostalgia ang bumalik. Wrestling, kabataan, at mga simpleng kilig noong high school… tapos may kasamang amoy ng gravy, French fries na nakapaloob sa ilalim ng burger steak, itlog at ang sizzling na burger steak.

Back in 2013, the Ultimate Burger Steak was just another new addition to the Jollibee menu. But for me, it became something more—a marker of change.

I had spent seven years in the education industry, dedicating my days to teaching. My world revolved around classrooms, lesson plans, and shaping young minds. But life has a way of nudging you toward new directions.

Late quarters ng 2013, iniwan ko ang classroom at pumasok sa mundo ng BPO bilang isang agent. Isang malaking shift—mula sa tahimik na silid-aralan papunta sa mabilis, maingay, at 24/7 na industriya. At kasabay ng pagbabagong iyon sa buhay ko, inilabas din ng Jollibee ang Ultimate Burger Steak.

Napakalaki ng pagkakaiba ng dalawang trabahong pinagdaanan ko. Mula sa halos walang pahingang buhay ng pagtuturo—pagod sa klase, paggawa ng grades, lesson plans, at pati pagpaplano ng stage design tuwing may school events—hanggang sa biglang shift sa mas structured na routine sa BPO: pasok, uwi, kain, at tulog.

Sa totoo lang, mas hayahay ang buhay sa BPO kumpara sa dati. At hindi rin maikakaila—mas mataas ang suweldo. Kaya noong taong iyon, tuluyan ko nang iniwan ang pagtuturo at niyakap ang bagong direksyon.

Pero kasama ng pagbabagong iyon, may mga bagay ding nagbago sa katawan at lifestyle ko. Sa night shift environment, parang natural na mas maging malapit ka sa pagkain—lalo na sa gabi, kapag kailangan mong labanan ang antok. Doon na rin unti-unting nadagdagan ang bigat ko.

At siyempre, hindi mawawala ang comfort food ko—ang Ultimate Burger Steak ng Jollibee. Sa gitna ng adjustments, pagod, at bagong routine, siya yung naging extra favorite ko. Parang reward sa sarili pagkatapos ng mahabang shift. Isang simpleng pagkain na naging bahagi ng bagong chapter ng buhay ko.Naaalala ko noon—kada lunch break ko sa office, ito talaga ang automatic na ino-order ko sa Jollibee. Parang naging ritual na siya. Pagod sa trabaho, sabay reward sa sarili: Ultimate Burger Steak.

At oo, hindi naman maikakaila—napakasarap talaga ng kombinasyon. Yung juicy na burger steak, binababad sa rich na gravy, may kasamang fries sa ilalim, at topped with itlog. Kumpleto. Busog. Sulit.

Pero ngayon… medyo iba na ang kwento.

Kapansin-pansin na hindi na ganoon kalaki ang burger steak. Dati, halos kasinlaki pa ng palad ko—makapal, siksik, at ramdam mo yung “ultimate” sa bawat kagat. Ngayon, parang ang dating niya ay katulad na lang ng regular na burger steak size. Yung tipong kung magluluto ka sa bahay gamit ang CDO ulam burger, halos ganoon na rin ang laki—kaya medyo bitin, at sa totoo lang, parang medyo lugi sa presyo.

Pati yung fries, napansin ko rin na kumonti na. Hindi na siya ganoon ka-generous gaya ng dati na parang may bonus layer sa ilalim ng burger steak.

Ang nanatili na lang talaga mula noong 2013 Ultimate Burger Steak… yung itlog. Siya na lang yung consistent na paalala ng dating “ultimate” experience.

Hindi man kagaya ng dati ang expectation ng Ultimate Burger Steak, nanatili pa rin ang sarap—kulang nga lang sa laki at sa dating “wow factor” na una kong naranasan. Pero siguro ganun talaga. Habang nagbabago ang panahon, nag-iiba rin ang timpla ng mga bagay—mapa-pagkain man o buhay. Baka naman isisi pa natin 'to sa giyera ng Iran at Amerika, noh?

Sa kabila nito, hindi pa rin nawawala ang dahilan kung bakit ko ito minahal. Dahil higit pa sa lasa, dala nito ang mga alaala—ng pagod, ng pagbabago, at ng mga simpleng tagumpay sa araw-araw.

At sa bawat subo, kahit hindi na siya kasing “ultimate” tulad ng dati, sapat pa rin ito para ipaalala sa akin na minsan sa buhay ko, naging bahagi ako ng isang kuwentong puno ng risk, growth, at konting gravy sa ibabaw ng lahat.

Remembering the Golden Era of the Yellow Taxis 🇵🇭

 

There are so many things that bring nostalgia, and it's worth remembering until now. Kasama na diyan ang kalsada sa araw-araw na marami rin ang ipinagbabago sa paglipas ng napakaraming taon, mga gusali, mga daan, mga bagong establisimyento, at pati ang mga sinasakyan ng tao. At ang napili kong pag-usapan sa blog ngayon ay ang isa sa mga means of transportation ng kapwa nating Filipino sa ating bansa. Noon, wala pang mga ride-hailing apps, wala pang surge pricing—ang meron lang ay usapan, metro, at konting diskarte.

When I was a kid, nakakasakay lang kami ng taxi sa tuwing umuuwi ang tatay galing sa ibang bansa para magbakasyon at makasama kaming pamilya niya. By means of riding a taxi, ipinapasyal niya kami sa mga espesyal na lugar katulad ng malls, restaurant, Luneta Park at Manila Zoo. Tandang-tanda ko pa nga ang Harrison Plaza na suking-suki naming puntahan para mag-mall at kumain, at nakasakay kami sa taxi. Parang noon kasi kapag sumakay ka sa taxi para ka nang nakakaangat sa buhay lalo na kapag aircon na taxi ang sinakyan mo, like "wow naka-taxi", hahaha. Feeling rich ka na talaga niyan kasi nasa pribadong sasakyan ka, may driver at may aircon pa, tapos siyempre mabango ang loob ng taxi. Salamat na lang din dun sa air freshener na hugis Christmas tree na nakadisplay sa dashboard mirror ni manong sa loob ng taxi niya. Ano nga tawag dun? Royal Pine ba? Basta ’yon, gustong-gusto kong amoy ’yon kapag sumasakay kami ng taxi. Mas mabango pa sa Albatross na laging nilalagay sa banyo namin.

Back in the 1980s and 1990s, taxis were considered one of the more “premium” ways to get around Metro Manila. There were no apps, no GPS—just instinct, hand signals, and luck.

Yellow taxis stood out on the streets, not just for visibility but also for identity. Unlike today, taxis back then didn’t follow a strict color scheme—companies had their own colors and branding. 

May iba't ibang pangalan ang mga taxi sa Pilipinas na mapapansin mo sa kanilang pintuan: may nakakatawang pangalan, may buong pangalan ng operator, may mga abbreviation lang at kung anu-ano pa. Pero ang pinaka-standout sa lahat ay ang R&E taxis. Nakilala ito sa kanilang mga sasakyang may kombinasyong dilaw at berde na madaling mapansin sa kalsada. Dahil sa reputasyon nito na mas maayos ang serbisyo kumpara sa ibang operators, madalas itong piliin ng mga commuter na naghahanap ng mas komportable at maaasahang biyahe.

Ang R&E rin ang isa sa mga pioneer ng “phone-a-taxi” service noong late ’80s. Ang kumpanyang ito ay nagbigay ng mas convenient na paraan ng pagbiyahe sa pamamagitan ng pagtawag para magpasundo—parang early version ng modernong ride-hailing apps tulad ng Grab. Mula sa simpleng simula, mabilis itong lumago at umabot sa libo-libong units, patunay sa mataas na demand at tiwala ng mga pasahero sa kanilang serbisyo.

Hindi pa MPV o modern sedans ang taxi noon—mas simple at compact:

• Toyota Corolla
• Nissan Sentra
• Mitsubishi Lancer
• Isuzu Gemini
• Later 90s: FX at vans tulad ng Tamaraw FX at Revo

Ang fare?

The old taxi meter

Walang eksaktong iisang fare rate na well-documented online para sa mga taxi noong dekada 80s hanggang 90s, pero base sa historical progression ng pamasahe, malinaw na mas mababa ito kumpara sa mga sumunod na taon. Noong early 2000s, nasa ₱30 ang flagdown rate, at tumaas ito sa ₱40 pagsapit ng 2011. Ibig sabihin, noong 90s, mas mura pa ang panimulang pamasahe—kadalasan nasa teens hanggang low 20s pesos lamang ang starting fare, kaya mas abot-kaya ito para sa maraming commuters noon.

Isa sa pinakanostalgic—at minsan pinaka-hassle—na bahagi ng pagsakay sa taxi noon ay ang katotohanang hindi lahat ng sasakyan ay may aircon. Marami sa mga taxi ang umaasa lang sa bukas na bintana, kaya kapag naipit sa trapiko, siguradong pawis mode ang mga pasahero. Dahil dito, naging mapili ang mga commuter at talagang naghahanap ng taxi na may aircon para mas komportableng biyahe. Sa katunayan, may mga pagkakataon pa na hinahayaan na lang nilang makalagpas ang isang taxi kapag alam nilang mainit sa loob nito.

Twenty One Pilots - "Taxi Cab"

Most of my taxi experience, masaya naman at nakatanaw lang sa tanawin ng aming dinadaanan, while sina Tatay at Nanay nakikipagkuwentuhan lang sa driver. Yan ang usual setup. Kadalasan, nasa AM radio ang radyo ng driver; panay balita, kaya doon nagsisimula ang kuwentuhan kung anuman ang topic tungkol sa pulitika, sa pang-araw-araw na buhay, presyo ng krudo, experience ni manong driver sa ibang pasahero at kung anu-ano pa. Kapag bibo ang driver niyo ay hindi kayo mauubusan ng paguusapan at mamamalayan niyo na lang na nasa destinasyon niyo na kayo. Noon, hindi pa rin uso yung mga Google destination maps na yan. Ikaw at si manong driver ang magpapasya kung anong ruta ang tatahakin, at kung hindi alam ng driver ang papunta doon, ikaw ang magiging guide niya. Nagkaroon din ng tampulan ng sindak noon para sa mga taxi driver noong dekada nobenta dahil uso ang carnap ng taxi, kaya ang ating mga driver minsan namimili na ng isasakay, lalo na kapag puro kalalakihan ang mga ito at mukhang mga goons. May mga driver din naman na nakararanas ng hilakbot sa mga pasaherong naisasakay nila na di pangkaraniwan, sapagkat bigla na lang nawawala ang pasahero sa likod nila, na ang buong akala nila ay naisakay nila, yun pala ay multo o di kaya ay white lady. Maraming driver ang nakaranas niyan sa history ng kanilang pagtataxi, lalo na sa dis-oras ng gabi, at ang kinatatakutang lugar ay ang Balete Drive o di kaya ay ang Loakan Road sa Baguio City. Napakaraming katatakutan at dokumento ang nailathala sa libro tungkol sa mga supernatural experience ng mga taxi drivers hindi lang noong dekada nobenta kundi hanggang sa kasalukuyan. 

Itong lumang dilaw na taxi ay hindi lang basta sasakyan noong 80s at 90s era; isa itong bahagi ng buhay ng bawat Pilipino. Mula sa first date, late-night uwi, hanggang airport send-offs—lahat may kwento, mapa-drama, emergency, action hanggang horror, kumpleto ang kwento ng mga Pinoy taxi drivers. 

Ngayon, isang pindot na lang ang sakay. Pero noon?

👉 Isang taas ng kamay, isang sigaw ng “Taxi!”, "Taxi"